دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 22 2 2025 06 17 The Possibility of a Theological Reading of Hobbes’s Theory of Sovereignty امکان خوانش الهیاتی از نظریة حاکمیت هابز 109 120 101692 10.22059/jpht.2025.391479.1006110 FA مهناز بیات کمیتکی گروه حقوق عمومی و اقتصادی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-4796-155X علی صادقی گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0005-7900-821X Journal Article 2025 03 04 This article reexamines the dominant interpretations of Thomas Hobbes’ theory of sovereignty and explores the possibility of a theological reading. While secular interpretations of Hobbes’ thought have prevailed, this study argues that theology plays a fundamental role in his intellectual framework by analyzing his historical context and theoretical foundations. Critiquing Mark Lilla’s view on Hobbes’ "turn toward secular anthropology," the article contends that Leviathan is not merely a political text but one in which theology and sovereignty theory are systematically interwoven. Finally, by examining the link between Christian theology and Hobbes’ doctrine of absolute sovereignty, the study underscores the importance of reconsidering his ideas within a broader framework beyond secular readings. این مقاله با بازاندیشی در خوانش‌های رایج از نظریة حاکمیت توماس هابز امکان ارائة تفسیری الهیاتی از آن را بررسی می‌کند. درحالی‌که تفاسیر سکولار از اندیشة هابز مسلط بوده‌اند، پژوهش حاضر با تحلیل زمینه‌های تاریخی و مبانی نظری او نشان می‌دهد که الهیات نقشی اساسی در چارچوب فکری وی ایفا می‌کند. با نقد دیدگاه مارک لیلا دربارة «چرخش هابز به سوی انسان‌شناسی سکولار»، مقاله استدلال می‌کند که لویاتان نه صرفاً متنی سیاسی بلکه اثری است که در آن الهیات و نظریة حاکمیت به‌ طور نظام‌مند در هم تنیده‌اند. در نهایت، مقاله با بررسی پیوند میان الهیات مسیحی و نظریة حاکمیت مطلق هابز بر اهمیت بازخوانی مفاهیم او در چارچوبی فراتر از قرائت‌های سکولار تأکید می‌کند. https://jpht.ut.ac.ir/article_101692_d06537ab9ddef22bf2dc32cd639331c6.pdf