دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 22 3 2025 10 06 A Critical Review of the Relationship between "Science and Religion" in the Perception of Spiritual Truth from the Perspective of Dan Brown بررسی انتقادی رابطة «علم و دین» در ادراک حقیقت ‌معنوی از دیدگاه دن براون 203 213 103550 10.22059/jpht.2025.391963.1006112 FA محمد حسین کیانی گروه فلسفه و کلام، دانشکدة مطالعات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت، تهران، ایران Journal Article 2025 03 12 Brown, through his spiritual-mystery novels, explores various concepts, all of which can be analyzed based on the relationship between science and religion. Thus, the question arises: Can his perspective on "science and religion" offer a new understanding of spiritual truth? This article, employing an analytical-critical method, examines Brown’s interpretation through the lens of "semiotics," arguing that the duality of science and religion is established in two interrelated dimensions: the "conflict between science and religion" and the "continuity of truth and spirituality." However, the research findings indicate that Brown’s idea lacks sufficient credibility, as the evaluation of the primary data that form the epistemic foundation of his narratives is flawed in terms of authenticity and reliability. On the one hand, his explanation of the relationship emphasizes a notion of conflict and distinction. Yet, in an "interactive approach," neither is science introduced as the sole tool for discovering truth, nor is religion regarded as an obstacle to scientific progress. Instead, both contribute to a deeper understanding of truth within a framework of dialogue and harmony. On the other hand, Brown presents science as the primary tool for deciphering truth, whereas this unilateral perspective diminishes the role of religion in discovering truth and overlooks the significance of religious beliefs in understanding spiritual truth. Consequently, his perspective is questionable in terms of methodology, content, and the lack of a comprehensive model for interaction. براون در قالب داستان‌های معنوی‌ـ رمزآلود به مفاهیم گوناگونی اشاره دارد که جملگی بر بنیاد رابطة علم و دین تحلیل‌پذیر است. بدین‌سان، پرسش این است که آیا دیدگاه او دربارة «علم و دین» می‌تواند درک جدیدی از حقیقت معنوی ارائه دهد؟ مقالة حاضر، با روش تحلیلی‌ـ انتقادی، به بررسی خوانش براون تحت ایدة «نمادشناسی» می‌پردازد؛ بدین معنا که دوگانة علم و دین برای فهم حقیقت در دو نسبت قوام می‌یابند: «نزاع علم و دین» و «پیوستگی حقیقت و معنویت». لکن، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ایدة براون از اعتبار کافی برخوردار نیست. چون ارزیابی داده‌های اولیه که شالودة معرفتی داستان‌ها را شکل می‌دهند به ‌لحاظ سندیت و پشتوانه مخدوش است. از یک ‌سو، در تبیین رابطه بر نوعی اندیشة تعارض و تمایز تأکید می‌کند؛ حال آنکه در «رویکرد تعاملی» نه علم به ‌عنوان تنها ابزار کشف حقیقت معرفی می‌شود نه دین مانعی در برابر پیشرفت علمی به شمار می‌رود، بلکه هر دو در چارچوبی مبتنی ‌بر گفت‌وگو و هماهنگی به درک عمیق‌تر حقیقت یاری می‌رسانند. از سوی دیگر، علم را به ‌عنوان ابزار اصلی رمزگشایی حقیقت مطرح می‌سازد؛ حال آنکه این رویکرد یک‌جانبه‌نگرانه نقش دین را در کشف حقیقت کم‌رنگ می‌کند و اهمیت باورهای دینی را در فهم حقیقت معنوی نادیده می‌گیرد. بدین‌سان، نگرش او به‌ لحاظ روش و محتوا و به ‌دلیل عدم ارائة مدل جامع برای تعامل محل تردید است. https://jpht.ut.ac.ir/article_103550_bee2bf09ade088f555302b5b26f6256b.pdf