دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 10 1 2013 04 21 Continuance of the Murji'ah Thought in Islamic Sects تداوم اندیشه‌های مرجئه در برخی از فرقه‌های اسلامی 129 152 35071 10.22059/jpht.2013.35071 FA شهاب¬الدین وحیدی مهرجردی استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب، قم Journal Article 2012 10 26 During the first centuries of Hijra, the concept of faith and its relevant issues were among the major topics in Islamic thought. One the schools on the topic were Murji'ah, introduced by Hasan Ibn Muhammad al-Hanafiyyah in Kufa within the second half of Hijra. The Murjites held that pure faith can be achieved either through heart belief or confession; there is no need of action for salvation; it is possible to combine being faithful and committing deadly sins; the retribution for a man committing deadly sins ought to be postponed up to the day of Resurrection with the hope for being forgiven; and it is permissible to obey caliphs, even when they are wicked, and to perform prayer service with their leading in spite of their deadly sins. During times, these thoughts were spread attracting some adherents. Although there is no living school named Murji'ah anymore, some of their ideas, those could be a sort of ethical nihilism, still exist and are propagated. This paper is concerned with such Irja´ thoughts and ethical nihilism which have been continued until now. مسئله اصلی تفکر و اندیشه اسلامی و انشعاب‌های فرقه‌ای مسلمانان در قرون نخست هجری، مفهوم ایمان و مباحث پیرامون آن بود. تفکر ارجاءنیز یکی از گرایش‌های فکری بود که در نیمه دوم قرن اول هجری، از سوی حسن بن محمد حنفیه، در شهر کوفه مطرح شد. فرقه مرجئه، به ­دنبال عقیده افراطی و تند خوارج در باب مرتکب کبیره و حکم به کافر بودن آن­ها، با این نظریه که عمل هیچ نقش و تأثیری در ایمان انسان ندارد، شکل گرفت. آنان بر این باور بودند که «تا کفر شخصی ثابت نشود، او مؤمن است» ولو اینکه گناه کبیره انجام دهد؛ زیرا: لا تضرّ مع الایمان معصیة کما لا تنفع مع الکفر طاعة و مرتکب کبیره باید امید به بخشش خداوند داشته باشد و قضاوت در مورد چنین افرادی را باید تا روز قیامت به تأخیر انداخت و به خدا واگذار کرد. ایمانْ صرفِ اعتقاد قلبی و یا اقرار زبانی است و برای سعادت و رستگاری احتیاجی به عمل نیست. اطاعت از امام، خلیفه و حتی حاکم فاجر و اقامه جماعت به امامت آنها حتی اگر مرتکب کبیره شوند، جایز است. در نظر آنان، حوزه عمل از ماهیت ایمان خارج است. این تفکرات در برهه‌ای از زمان رواج پیدا کرد و طرفدارانی را به سوی خود کشاند. امروزه، اگرچه نامی از مرجئه نیست، برخی تفکرات آنها که تفکرات اباحیگری می‌باشد، همچنان ادامه دارد و به تبلیغ و ترویج آن پرداخته می‌شود. در این پژوهش برآنیم به بیان چنین تفکرات ارجائی که ادامه یافته بپردازیم. https://jpht.ut.ac.ir/article_35071_e1d8aca65484e856f182476994c25916.pdf