دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 10 1 2013 04 21 Theistic Hypothesis in Estephan Hawking, Mulla Sadra, Avicenna and Keith Ward’s Argument فرضیه خداباوری در استدلال استفان هاوکینگ، ملاصدرا، ابن‌سینا و کیث وارد 153 178 35072 10.22059/jpht.2013.35072 FA فائزه زارعیان دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه اصفهان سید مهدی امامی جمعه دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان Journal Article 2012 12 18 Modern scientific cosmology, having grounded itself in materialism, rebuts any theocentric explanation of the world as unnecessary and irrational. Stephan Hawking, being a prominent figure in this field, seeks to demonstrate that the world has come to existence by chance or necessity through an antitheistic argument based on Big Bang Theory. Regarding the metaphysical dimensions of the discourse, this essay is an effort to redemonstrate the tenability of the idea of a divine existence by the refutation of Hawking’s argument upon the philosophical principles of Avicenna, Mulla Sadra, and Keith Ward. In this regard, the ontology of transcendent theosophy based on such principles as the principality of existence, existential gradation, relative existence, and illuminative attribution not only does not find the existence of God inconsistent with such scientific theories as big Bang, but it also proves dynamic relationship between God and world. Thus it becomes clear that Avicenna's philosophical system and transcendent theosophy can confront the new challenges of theism. The purpose of this study is to address the new challenges in cosmology and theism according to philosophical systems of Avicenna and especially Mulla sadra and their dynamicity, and comparing them with Keith Ward’s philosophy. دانشمندان گستره کیهان‌شناسی نوین، با پشتیبانی از ماده‌گرایی، هر گونه ایده خداباوری را پیرامون توضیح جهان غیر ضروری و دارای ساختار غیر عقلانی می‌دانند. استفان هاوکینگ، به عنوان دانشمند سرشناس این حوزه، با طرح استدلالی بر مبنای فرضیه انفجار بزرگ، در تلاش است با انکار نظریه وجود خداوند نشان دهد جهان در اثر اتفاق یا ضرورت به وجود آمده است. با توجه به ابعاد متافزیکی این گفتمان، تلاش بر آن است تا با استفاده از اصول نظام فلسفی سینوی و کیث وارد، ضمن ابطال استدلال هاوکینگ، نظریه خداوند اثبات گردد. در این راستا، هستی‌شناسی حکمت متعالیه نه تنها وجود خداوند را با فرضیه‌های علمی مانند انفجار بزرگ ناسازگار نمی‌داند، بلکه رابطه‌ای پویا میان خداوند و جهان اثبات می‌نماید. بدین ترتیب، ملاحظه می‌گردد که نظام فلسفی ابن‌سینا و حکمت متعالیه هر کدام به نوعی می‌توانند برای چالش‌های نوین عرصه خداباوری چاره‌اندیشی نمایند. هدف این پژوهش پرداختن به چالش جدید کیهان‌شناسی و خداباوری در نظام فلسفی ابن‌سینا و به ویژه ملاصدرا و پویا نمایی آنها با توجه به آرا کیث وارد است. تحلیل و نقد استدلال هاوکینگ بر مبنای سینوی و صدرایی، ورود این دو نظام فلسفی در تبیین مسائل روز، و ارائه راه‌حل‌های فلسفی برای چالش‌های دنیا معاصر و تطبیق این دو نظام فلسفی با آرا کیث وارد را می‌توان از نتایج این پژوهش محسوب کرد. https://jpht.ut.ac.ir/article_35072_8fac6966154e9f9453a97435d2ac6ea8.pdf