دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 12 2 2015 07 23 Philosophy of Parapsychology from viewpoint of Avesina فلسفۀ فراروان‌شناسی از منظر ابن‌سینا 413 440 55262 10.22059/jpht.2015.55262 FA محمد حسن یعقوبیان استادیار دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان Journal Article 2014 07 11 Parapsychology, in the eighteenth and nineteenth centuries, have considered, by physicists and philosophers,by institutes which formed ,and In the twentieth century, especially during the post-modern age, as means of critic and break the materialistic and physicalistic view of modernity, is more important. Review this subject ,in the Islamic culture,breasting our with  researches  of Avesina that with tow experiencial and philosophical  approaches  has studed the parapsychological  matters .In his discussion, in the framework of the active and passive corporeal and animated  causation and correlation with various types, precognition ,psychokiknesis ,efficiency of  Celestial  bodys in the things and the subject of death and next life encountered in the analysis of avesina  from this subgects,is separating the non-natural from supernatural,non-divine and divin supernatural, unrepeatable and repeatable divine prophetic supernatural. And the human soul with elements such, constitution  and acquisition, , can be considered as the main cause of this subjects.the matters of parapsychology in the philosophy of Avesina , over which such discussions of postmodern as tool  to prove the supernatural and spiritual,is  philosophical and spiritual part of a system that based on a system of knowledge ,that finding itself  philosophical  explanation .   فراروان‌شناسی از جملۀ اموری است که در سده‌های هجدهم و نوزدهم با تشکیل مؤسسات تحقیقی توسط فیزیکدانان و سپس فلاسفه مورد توجه قرار گرفت و در سدۀ بیستم و به‌ویژه دورۀ پست‌مدرن به‌عنوان ابزاری برای نقد و گسست در نگاه ماتریالیستی و فیزیکالیستی مدرنیته، بیش از پیش اهمیت یافت. تبارشناسی این مسئله در فرهنگ اسلامی، ما را با تحقیقات ابن‌سینا روبه‌رو می‌کند که با دو رویکرد تجربی و فلسفی به بررسی امور فراروان‌شناختی پرداخت. در مباحث وی، در چارچوب علیت و ارتباط‌شناسی فاعل و منفعل جسمانی و نفسانی، با اقسام مختلف اخبار از غیب و پیش‌آگاهی، تأثیر بر ماده، تأثیر اجرام سماوی بر اشیا و مسئلۀ مرگ و جهان دیگر روبه‌رو می‌شویم که در تحلیل ابن‌سینا از این امور، امر غیرطبیعی از فراطبیعی، و امر فراطبیعی الهی از غیرالهی، و الهی نبوی تکرارناپذیر، از تکرارپذیر جدا می‌شود و نفس انسانی با عناصری نظیر جبلت ذاتی و اکتساب، عامل اصلی این امور تلقی شده است. امور فراروان‌شناختی در فلسفۀ ابن‌سینا، بیش از آنکه مانند مباحث پست‌مدرن، ابزاری برای اثبات امر فراطبیعی و معنوی باشد، بخشی از نظام فلسفی و معنوی اوست که با تکیه بر آن نظام معرفتی، تبیین فلسفی خود را یافته است. https://jpht.ut.ac.ir/article_55262_341ab385f63579401c827b90428c42b3.pdf