دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 14 4 2017 12 22 Comparative Study of Motahhari’s Doctrine of Fitra and Jung’s Theory of the Archetype of God بررسی تطبیقی نظریۀ فطرت استاد مطهری و نظریۀ کهن‌الگوی خداوند یونگ در باب منشأ دین 787 806 65391 10.22059/jpht.2017.216505.1005404 FA محمدجواد امیراحمدی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی؛ دانشگاه امام صادق (ع)؛ تهران؛ ایران امید ارجمند دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی؛ دانشگاه شیراز؛ ایران حسین هوشنگی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی؛ دانشگاه امام صادق (ع)؛ تهران؛ ایران Journal Article 2016 09 27 The question of the origin of religion is raised in modern times and like many other novel issues is stemmed from the transition to modernity. This topic is related with so many other sciences like psychology of religion and sociology of religion, anthropology and the history religions. The explanation of Jung and Motahhari are from the most well - known ones. The former employed the psychological concept of the unconscious and the latter borrowed the concept of fitra (innateness) from the Islamic thought. The generality of the archetypes and of fitra, unconsciousness of the archetypes and the potentiality of innate ideas and inclinations and the occasionality of both, are similarities of the  two doctrines. پرسش از منشأ دین از پرسش‌های انسان مدرن محسوب می‌شود و مانند بسیاری از بحث‌های نوپدید دیگر، حاصل گذار انسان از سنت به مدرنیته است. این بحث با زمینه‌های دانشی دیگری و از جمله روانشناسی دین، جامعه‌شناسی دین، مردم‌شناسی و نیز تاریخ ادیان مرتبط است. تبیین یونگ از منشأ دین در فضای غرب و تبیین استاد مطهری از این مسئله در فضای اسلامی، از تبیین‌های مشهور در این زمینه هستند. تبیین یونگ با استفاده از مفهوم ناخودآگاه در روانکاوی و تبیین استاد مطهری با استفاده از مفهوم فطرت در فضای اندیشۀ اسلامی است. عمومیت و شمول کهن‌الگوها و فطریات، در ناخودآگاه قرار داشتن کهن‌الگوها و بالقوه بودن فطریات، بروز و ظهور کهن‌الگوها در شرایط خاصی مانند خواب و بروز و ظهور فطریات در حالات خاصی مانند ابتلا به خطرات، از اهم اشتراک‌های نظریات این دو اندیشمند است. https://jpht.ut.ac.ir/article_65391_bd4de09b32234662f62b621b01a14267.pdf