دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 15 1 2018 03 21 The Theory of Śūnyatā and Its Related Concepts in Mādhyamika Philosophy of Buddhism نظریۀ شونیَتا (خلأ) و مفاهیم وابسته به آن در فلسفۀ مادهیه‌میکۀ بودایی 195 226 66818 10.22059/jpht.2018.226935.1005441 FA فاطمه لاجوردی استادیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران Journal Article 2017 02 05 Mahāyāna is a large branch of Buddhism with numerous followers in China, Nepal, Tibet, Mongolia, Korea, and Japan. While emphasizing on the same principles as its sister branch, Thravāda, Mahāyāna views them in the light of different interpretations. The theory of <em>Śunyatā</em> (void) and its related teachings, the belief in the ideal of budhisatva and the existence of many budhisatvas, and the way of devotion or <em>bhaktimārga</em> are considered as the main constituting tenets of Mahāyāna, and its main differentiating points against  Thravāda. Moreover, without rejecting the Thravādian scriptures, each Mahāyāna school has its own authoritative texts, which express its particular views. One of the oldest schools of thougt in Mahāyāna is Mādhyamika or the middle way. This school is also called Śūnyavāda or Śūnyatāvāda, because Śunyatā is considered as its basic principle. In this paper we are trying to reexamine this concept and its related teachings through the Mādhyamika texts, while giving a short history of the development of its philosophical thought. طریق مهایانه شاخۀ بزرگی از دین بودایی است که در کشورهای چین، نپال، تبت، مغولستان، کره، تایوان، ویتنام و ژاپن پیروان بسیار دارد. این آیین که جدیدتر از شاخۀ خواهر آن، یعنی تهره‌واده (هینه‌یانه) به‌شمار می‌رود، بر مبادی و اصولی مشابه با آن استوار است، اما بر برخی از آنها تأکید بیشتری دارد و تفسیرهای متفاوتی را از آنها ارائه می‌دهد. نظریۀ خلأ و آموزه‌های وابسته به آن، اعتقاد به آرمان بُدهیستوه، وجود بدهیستوه‌های متعدد و تأکید بر یاد کردن سوگند بدهیستوه و بالأخره طریق سرسپردگی یا بهکتی‌مارگه از برجسته‌ترین اصول شکل‌دهندۀ مهایانه، و وجه تمایز آن با تهره‌واده شمرده می‌شوند. افزون بر این، شاخۀ مهایانه بدون رد کردن متون مقدس هینه‌یانه، در هر یک از مکاتب متعدد خود دارای متون پذیرفته‌شده و مرجعی است که بیان‌کنندۀ دیدگاه‌های آن مکاتب‌ هستند. یکی از قدیمی‌ترین جریان‌های فکری درون مهایانه، مکتب مادهیه‌میکه (راه میانه) است که نظریۀ خلأ (شونیَه یا شونیَتا) از جملۀ اصول بنیادی آن به‌شمار می‌رود و از همین‌رو، شونیه‌وادَه یا شونیَتاوادَه نیز نامیده می‌شود. در این مقاله کوشش بر آن است که ضمن ارائۀ تاریخچۀ مختصری از شکل‌گیری طریق مهایانه و مکتب مادهیه‌میکه، آموزۀ خلأ از دیدگاه این جریان فکری - فلسفی تعریف و رابطۀ آن با سایر اصول مهایانه بررسی شود.<br /> https://jpht.ut.ac.ir/article_66818_eca2af3ba99281276a98866e41ac376b.pdf