دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 16 3 2019 09 23 From Numerical Unity to the True and Real Unity of the Sublime God از وحدت عددی تا وحدت حقۀ حقیقیۀ خداوند متعال 499 519 72110 10.22059/jpht.2019.273938.1005637 FA مهدی عبداللهی استادیار، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران Journal Article 2019 01 20 After clarifying the concept of unity and oneness of God and referring to the different types of the One, the article at hand explicates the viewpoint of Muslim philosophers and the content of religious texts about the unity of the divine essence. All Muslim philosophers consider the necessary being as exclusive to one referent, and believe that no other referent is possible for the necessary being. However, their viewpoint to the theoretical referents of the necessary being has evolved from the numerical unity of the necessary being to the true and real unity. This way, their view has approached the specific definition of unity that exists in mysticism. In the Islamic narrations, too, the numerical unity of God has been openly rejected. By describing the unity of the sublime Allah as His omnipotence, The Noble Qur’ān asserts that the unity of the sublime Allah is in such a way that leaves no space for any other assumption.  در این مقاله پس از مفهوم‌شناسی وحدت، توحید و اشاره به اقسام واحد، دیدگاه فیلسوفان اسلامی و مفاد متون دینی دربارۀ توحید ذاتی را تبیین خواهیم کرد. همۀ فیلسوفان اسلامی واجب بالذات را منحصر در یک مصداق می‌دانند و معتقدند مصداق دیگری برای واجب‌الوجود ممکن نیست. اما دیدگاه ایشان دربارۀ مصادیق فرضی واجب تطور داشته و از وحدت عددی واجب به وحدت حقۀ حقیقیه رسیده‌اند و به این‌ترتیب به وحدت شخصی عرفانی نزدیک شده‌اند. در روایات اسلامی نیز وحدت عددی خداوند، به‌صراحت نفی شده است. قرآن کریم نیز با توصیف وحدت خداوند متعال به قهاریت، بیان می‌کند که وحدت خداوند متعال به‌گونه‌ای است که مجالی برای فرض غیر باقی نمی‌گذارد. https://jpht.ut.ac.ir/article_72110_451e02dba46963051fba4f6094bde13f.pdf