دانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222The Analytical Examination of Faith From the Viewpoint of Robert Audiبررسی تحلیلی ایمان از منظر آئودی4434579082210.22059/jpht.2023.349684.1005929FAفاطمهحسن زادهگروه کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانزهراخزاعیگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانرضااکبریگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایرانJournal Article20221009In an effort to investigate the nature of faith, Robert Audi, the famous contemporary philosopher, discusses various types of faith that are internally interrelated and whose common component is the entailment of cognitive propositions. In addition to accepting the various types of faith, he sets the propositional, attitudinal, and universal faith as the basis and takes faith as a positive attitude to the truthfulness of religious propositions that is accompanied by the tendency to believe in the propositions, one that brings about action. Moreover, he puts emphasis on the non-doxastic propositional faith in which faith is not necessarily belief, but rather, it is only the potential for belief and in fact is a type of trust in religious propositions. For Audi, faith – with all of its components – agrees with his intended rationality. In his epistemic system, faith has a very important role in the justification of religious beliefs. In fact, religious obligations – such as belief, faith, and act – justify belief in God if they are rational. The present study analyzes the nature of faith from the viewpoint of Audi; examines its relationship with belief, rationality, and action; and finally evaluates it. Audi’s view to the nature of faith faces some problems, especially the non-doxastic propositional faith to which he attaches great importance and by which he justifies to a great deal the religious belief, such that it be not confirmed by the divine religions and believers in a religion, though it is a way to consider people whose views are not at the belief level as faithful.روبرت آئودی فیلسوف برجستۀ معاصر، برای بررسی ماهیت ایمان، انواعی از ایمان را بیان میکند که از جنبۀ درونی بههم وابستهاند و مؤلفۀ اصلی همۀ آنها گزارههای شناختی است. او ضمن پذیرش انواع ایمان، ایمان گزارهای، نگرشی و جهانی را مبنا قرار میدهد و ایمان را نوعی نگرش مثبت نسبت به صدق گزارههای دینی میداند که با تمایل به باور نسبت به گزارهها همراه است و عمل را در پی دارد. او همچنین بر ایمان گزارهای غیراعتقادی تأکید میکند که در آن ایمان، لزوماً مستلزم باور نیست؛ بلکه تنها استعداد باور کردن را دارد و در واقع نوعی اعتماد به گزارههای دینی است. ایمان از منظر آئودی در همۀ مؤلفههای خود با عقلانیت موردنظر او همخوانی دارد. ایمان در دستگاه معرفتی آئودی، برای توجیه باورهای دینی نقش بسیار مهمی دارد. در واقع، تعهدات دینی شامل باور، ایمان و عمل، درصورتیکه عقلانی باشند، سبب موجه بودن باور به خداوند میشوند. پژوهش حاضر، ماهیت ایمان را از نظر آئودی تحلیل میکند، رابطۀ آن با باور، عقلانیت و عمل را بررسی میکند و در نهایت، به ارزیابی آن میپردازد. دیدگاه آئودی دربارۀ ماهیت ایمان با ایراداتی مواجه است، بهویژه ایمان گزارهای غیراعتقادی که مورد توجه اوست و در توجیه باورهای دینی بسیار اهمیت دارد، بهطوریکه میتواند مورد تأیید ادیان الهی و مؤمنان یک دین نباشد؛ با این حال راهی است تا افرادی که اعتقاداتشان به درجۀ باور نرسیده است، باایمان تلقی شوند.https://jpht.ut.ac.ir/article_90822_e9bfe7ab127dd07d1881e6f7a5b09f57.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222Universe Out of Nothing Based on Quantum Vacuum Fluctuation: A Criticism of the Proposal of God-Free Creationجهانی از هیچ بر اساس افتوخیز خلأ کوانتمی؛ نقدی بر پیشنهاد پیدایش بینیاز از خدا4594729071910.22059/jpht.2023.353254.1005945FAمیثمتوکلی بیناگروه کلام، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایرانJournal Article20230104The beginning and non-eternity of the world is one of the hot topics of modern cosmology that has attracted the Abrahamic believers and philosophers , In the standard model of cosmology this idea has become more prominent than in the past. Some have tried to explain the beginning of the world from zero or nothingness with the fluctuation of the quantum vacuum in the condition of infinite curvature, so that the problem does not turn to a philosophical one. In this article, at first the necessary quantum prerequisites to understand this scenario have explained and then its description are presented, then based on this detailed explanation, we will show two main problems: 1) it includes verbal false reasoning and 2) it still doesn't remove the need for a supernatural agent to explain how the world began from nothing.یکی از موضوعات داغ کیهانشناسی مدرن که توجه ادیان و فیلسوفان را به خود جلب کرده، آغازمندی و ازلی نبودن جهان است و در مدل استاندارد کیهانشناسی این ایده نسبت به گذشته برجستهتر شده است. برخی کوشیدهاند آغاز جهان از صفر یا عدم را با افتوخیز خلأ کوانتومی در شرایط انحنای بینهایت توضیح دهند تا مسئله به بحرانی فلسفی تبدیل نشود. در این نوشته ابتدا مقدمات کوانتومی لازم برای فهم این سناریوی پیدایش خودبهخودی جهان و سپس شرح آن ارائه شده و در ادامه با توجه به این تبیین تفصیلی، در دو قسمت نشان داده شده است اولاً بهعلت فیزیکی این تبیین مشکل اساسی اشتراک لفظ دارد و ثانیاً معضل فلسفی اصلی را حل نمیکند و همچنان نیاز به عاملی فراطبیعی برای تبیین چگونگی آغاز جهان از هیچ را برطرف نمیکند.https://jpht.ut.ac.ir/article_90719_95a3a71ed36c97f7956e71205fc2d90a.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222The Ontology of the “Origin of Religious Disagreement and Plurality” and Its Epistemic Analysisهستیشناسی «منشأ اختلاف و تکثر دینی» و تحلیل معرفتشناختی آن4734889064610.22059/jpht.2023.350118.1005933FAزکیهاسدیگروه فلسفۀ دین و مسائل جدید کلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایراناحمدعابدی آرانیگروه فلسفه و کلام، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانJournal Article20221019Knowledge of the quiddity and origin of religious disagreements is highly effective on our theoretical and practical stance to the religious diversity question. However, as confessed by the formal sources of religion history, the question of religious origin and – consequently – religious disagreement goes back to pre-historic era and is beyond human thought. Nonetheless, the adoption of author-oriented realism to the noble Qur’ān can help attain recurrent and realistic reports about the first religious disagreements. Thus, this study set out to explore ontologically the first religious disagreements and the factors effective on their creation through a descriptive-analytical method in order to answer the question about the quiddity of religious disagreements that lead to religious multicity and then plurality as well as to determine their reason/origin. Based on the findings of this study, the reality of religious diversity is “religious disunity,” and the most important non-epistemic source of religious division is “social rebellion” that is based on individual non-epistemic factors such as corruption and tyranny (oppression), envy and supremacy-seeking (magnanimity) and whose epistemic factors are provided by the members of an influential and powerful group in the society. They do this in the form of pseudo-rational justifications derived from jaḥd (denial after knowledge) and shakākiyyat (doubt after knowledge) toward the epistemic principles of religion via the trick “distorting the criteria of rationality and knowledge.” This widespread ignorance is done against the divine will, rule, and satisfaction, but under God’s knowledge, destiny, and providence. The analysis of the foregoing perception is the presentation of theories about the truthfulness and saving capability of religions that – according to the recurrent realities of history – regard the gradation levels of the divine religion, is aligned with the intermediate position, and prescribes a dynamic and perfect religiosity.آگاهی از چیستی و منشأ اختلافات دینی، بر موضع نظری و عملی ما نسبت به مسئلۀ تنوع دینی بسیار مؤثر است. اما به اعتراف منابع رسمی تاریخ ادیان، موضوع منشأ دین و بهتبع آن منشأ اختلاف دینی، متعلق به ماقبل تاریخ و فراتر از اندیشۀ بشری است. درحالیکه با رویکرد واقعگرایی مؤلفمحور به قرآن کریم میتوان گزارشهایی متواتر و واقعنما از اولین اختلافات دینی بهدست آورد. از این منظر، پژوهش حاضر با هدف واکاوی هستیشناختی نخستین اختلافهای دینی و عوامل پیدایش آنها با روش توصیفی- تحلیلی به این مسئله میپردازد که ماهیت اختلافات دینی که به تعدد و سپس تکثر دین میانجامد، چیست و علت/منشأ آنها چگونه تبیین میشود؟ براساس یافتههای پژوهش حقیقت تنوع دینی، «تفرق دین» است و مهمترین منشأ غیرمعرفتی تفرق دین «بغی اجتماعی» است که از سویی بر بستر عوامل غیرمعرفتی فردی چون فساد و ستمگری (ظلم)، حسادت و برتریجویی (علوّ) سامان یافته و از سوی دیگر عوامل معرفتی آن توسط گروهی از طبقه متنفذان و اعیان جامعه، در قالب توجیهات شبهعقلانی ناشی از جحد (انکار پس از علم) و شکاکیت (تردید پس از علم) نسبت به ارکان معرفتی دین، با حربة «تحریف معیارهای عقلانیت و معرفت» فراهم شده است؛ این جهالت گسترده، خلاف اراده، حکم و رضایت الهی، اما ذیل علم، قدر و قضای الهی صورت گرفته است. نتیجۀ دریافت مذکور، طرح نظریاتی دربارۀ حقانیت و نجاتبخشی ادیان است که مطابق واقعیات متواتر تاریخ، ناظر بر مراتب تشکیکی دین الهی، هماهنگ با آموزۀ امرٌ بینالأمرین و تجویزگر دینداری پویا و متکامل باشد.https://jpht.ut.ac.ir/article_90646_2d475a3b29cbec28c5ba5979d9ef89a0.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222Examination of the Validity of Near-Death Experiencesبررسی میزان اعتبار تجارب نزدیک به مرگ4895009102210.22059/jpht.2023.343942.1005906FAسید جابرموسوی رادگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانJournal Article20220601So far, various cases of near-death experiences have been reported by different people around the world. In addition to examining the reasons given in by the proponents and opponents of these experiences, this article proves that one cannot deem all these experiences as valid or invalid. Rather, various near-death experiences should be differentiated: (a) some experiences for which no natural explanation exists are valid; (b) some cases that are against rational and religious teachings are invalid; and (c) no decisive stance can be taken about some others; rather, one can deem the accuracy of these experiences as possible. Another important point is that the acceptance of the validity of some of these experiences does not mean that the experiencers have really entered the intermediary world and returned from it. Rather, their accuracy means that these experiences do not originate from mind and hallucination, but rather God has decided that the soul of some humans experiencing the near-death experiences get separated from their bodies so that those individuals can see parts of the realities related to the afterlife. This way, these experiences turn into a reminder of the afterlife for the experiencers and others.موارد متعددی از تجارب نزدیک به مرگ توسط انسانهای مختلف در نقاط گوناگون دنیا گزارش شده است. این پژوهش ضمن بررسی دلایل موافقان و مخالفان این تجارب، اثبات میکند که نه میتوان تمام این تجارب را معتبر دانست و نه اینکه تمام آنها را نادرست تلقی کرد، بلکه باید بین انواع تجارب نزدیک به مرگ تمایز نهاد: الف) نسبت به برخی از تجارب که تبیین طبیعی وجود ندارد، این تجارب دارای اعتبارند؛ ب) نسبت به مواردی که مخالف آموزههای عقلی و دینیاند، این تجارب فاقد اعتبارند؛ ج) در خصوص برخی دیگر نمیتوان موضع قاطعی اتخاذ کرد و تنها میتوان صحت آن تجارب را محتمل دانست. نکتۀ مهم دیگر اینکه پذیرش اعتبار برخی از این تجارب بدینمعنا نیست که تجربهگران واقعاً وارد جهان برزخ شده و سپس از جهان برزخ بازگشتهاند، بلکه مقصود از درستی این است که این تجارب محصول ذهن و توهم نیست، بلکه خداوند اراده کرده که روح برخی انسانها در حالات نزدیک به مرگ، از بدن آنها جدا شود و آنها گوشهای از حقایق مرتبط با جهان پس از مرگ را مشاهده کنند تا هم برای خود ایشان و هم برای دیگران، نوعی یادآوری جهان آخرت محسوب شود.https://jpht.ut.ac.ir/article_91022_851f50cde560bc7c6adf2297d55023bd.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222The Examination and Criticism of Swinburne’s Theory About Meaningfulness of Theological Propositionsبررسی و نقد نظریۀ سوین برن دربارۀ معناداری گزارههای الهیاتی5015098922210.22059/jpht.2022.338817.1005884FAحسنقنبریگروه فلسفۀ دین، دانشکدۀ الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایرانJournal Article20220208The question examined in this article is one of the most important issues in the contemporary philosophy of religion: If the sentences and propositions used in the scriptures of religions and denominations have the same meaning of the common language or entail a specific, novel meaning. With the advent of positivistic thought in the modern era, a new perception appeared in this regard, which came to be known as the meaninglessness of religion language. Richard Swinburne is a contemporary religion philosopher who believes that the meanings of theological propositions are the same as common language. In addition to criticizing the positivist view, Swinburne bases his view on logical coherence. In this article, we examine and criticize Swinburne’s logical coherence theory. Our results show that the discussion on the meaningfulness/meaninglessness of the religion language – especially from a positivistic view – revolves around understanding/lack of understanding rather than logical coherence. In other words, in the positivistic view, the claim is that we cannot have a true understanding of the content of religious propositions, and without understanding, we cannot discuss coherence. Of course, we do not intend to defend the positivist approach here, but rather we maintain that the meaninglessness theory cannot be responded via the logical coherence theory.مسئلۀ ما در این مقاله از مهمترین مسائل فلسفۀ دین معاصر است؛ آیا جملات و گزارههایی که در کتابهای ادیان و مذاهب بهکار رفتهاند، همان معنای زبان عادی و عرفی را دارند یا معنای خاص و جدیدی دارند. در دورۀ جدید با پیدایش تفکر پوزیتیویستی تلقی جدیدی از این مسئله بهوجود آمد که به بیمعنایی زبان دین معروف شد. ریچارد سوین برن از جمله فیلسوفان دین معاصر، معتقد است گزارههای الهیاتی، همان معنای زبان عادی را دارند. وی ضمن نقد نگاه پوزیتیویستی، دیدگاه خود را بر انسجام منطقی مبتنی میکند. در این مقاله نظریۀ انسجام منطقی سوین برن را بررسی و نقد میکنیم و به این نتیجه میرسیم که اساساً بحث معناداری و بیمعنایی زبان دین بهویژه از منظر پوزیتیویستی، بحث فهم و عدم فهم است و ارتباطی به انسجام منطقی ندارد؛ بهعبارت دیگر در نگاه پوزیتیویستها ادعا این است که نمیتوان فهم محصلی از مفاد گزارههایی دینی داشت و بنابراین در جایی که فهمی در کار نیست، طبعاً بحث از انسجام مطرح نمیشود. البته در اینجا قصد دفاع از رویکرد پوزیتیویستی نداریم، بلکه ادعا میکنیم که با نظریۀ انسجام منطقی نمیتوان نظریۀ بیمعنایی را جواب داد.https://jpht.ut.ac.ir/article_89222_590e9bff2366275ab351e7470a07cea6.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706319420221222A Study of the Concept of the “Vision” of Sublime God and its Reflection in Transcendental Theosophyجریانشناسی مفهوم «رؤیت» حق تعالی و بازتاب آن در حکمت متعالیه5115228984610.22059/jpht.2022.344173.1005907FAعلی اصغرجعفری ولنیگروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایرانفائزهبنی خزاعیگروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایرانJournal Article20220608The concept of the vision of sublime God according to the verses of the noble Qur’ān is one of the main discussions among Islamic theologists. However, the purpose of this study was to examine the ways in which Islamic philosophers have analyzed this issue in the light of their religious background. Although Islamic philosophers such as Avicenna and Suhrawardi have pointed out the possibility of attaining knowledge of God and having a relationship with Him, they have not given in a distinctive theory about the vision of God. Of course, based on the principles of Islamic philosophy proposed by philosophers such as Farabi and Avicenna, the term “vision” cannot refer to the sensory vision as it is in the material issues; rather, it means a level of intuitive knowledge. However, examining the varied and dispersed opinions of Islamic philosophers such as Suhrawardi and especially Mulla Sadra, it can be inferred that the in his perfection path as well as his move in quality and quantity, the human achieves a station in which he can observe God via his heart. The reason is that the perfected soul will have a perfected representation over reason via the light of heart. This makes it ready to attain levels higher than the pure reason. Thus, vision by heart is a type of knowledge about God and connection with Him. Of course, the conduction of vision via heart means that this type of knowledge and perception is intuitive and immaterial, available for those who have attained the station of Servantship. Therefore, based on some qur’anic verses, reason gets help from heart to enter a station beyond the pure reason station. Of course, everyone can achieve a station of knowledge and perception about God based on his own existential capacity. In fact, the human soul should go through certain stages based on his substantial movement, and in this path, it should perfect its theoretical and practical reason so that after removing the veils, it can finally observe God via intuition and vision by heart, though to the extent of his existential and immaterial capacity.مسئلۀ رؤیت حق تعالی که ناظر بر آیات قرآن کریم است، از جمله مهمترین مباحث مورد توجه متکلمان اسلامی محسوب میشود. اما چگونگی مواجهۀ فیلسوفان اسلامی در تحلیل این مسئله با توجه به سابقۀ دینی آنها، دغدغۀ اصلی این پژوهش است. فلاسفۀ اسلامی مانند ابنسینا و سهروردی اگرچه به امکان دستیابی علم به خدا و ارتباط با حق اشاراتی داشتهاند، اما بهصورت مستقل در خصوص مسئلۀ رؤیت نظریهپردازی نکردهاند. البته بر اساس مبانی حکمت اسلامی از جمله فارابی و ابنسینا، مراد از رؤیت، نمیتواند رؤیت حسی مأخوذ در امور مادی باشد؛ بلکه منظور از آن، مرتبهای از علم حضوری است. اما با بررسی آرای گوناگون و پراکندۀ حکمای اسلامی مانند سهروردی و بهویژه ملاصدرا، چنین استنباط میشود که انسان در مسیر تکامل و حرکت اشتدادی خود به مرتبهای میرسد که میتواند حق را با قلب خود مشاهده کند. چراکه نفس تکاملیافته از طریق نور قلب، تجلی متکاملی بر عقل خواهد داشت و آن را برای دست یافتن به مراتبی بالاتر از مراتب عقل صرف، مهیا میسازد. ازاینرو رؤیت قلبی نوعی علم به خداوند و ارتباط با اوست. البته قلبی بودن رؤیت ناظر بر وجدانی و غیرمادی بودن این نوع از علم و ادراک است که برای واصلان به مقام عبودیت حاصل میشود. ازاینرو و به گواهی برخی از آیات، عقل با کمک قلب به مرتبهای ورای مرتبه عقل محض وارد میشود. البته هر کس به اندازۀ سعۀ وجودی خود، میتواند به مرتبهای از علم و ادراک نسبت به خدا برسد. درواقع نفس انسان بر اساس حرکت جوهری خود، باید مراحلی را طی کند و در این مسیر، عقل نظری و عملی خود را به تکامل برساند تا درنهایت با کنار زدن حجابها، البته به اندازۀ سعه وجودی و تجردی خود، به شهود و رؤیت قلبی حق دست یابد.https://jpht.ut.ac.ir/article_89846_b4d5c6fd3a701963b0fa0d280e069d48.pdf