دانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230321سرمقالهسرمقاله149221710.22059/jpht.2023.92217FAسرمقالهسرمقالهسرمقالهJournal Article20230515سرمقالهسرمقالهhttps://jpht.ut.ac.ir/article_92217_f5ac2fa56e62f7205ba482ad4c12a445.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515Michael Almeida's Explanation of the Unanswered Version of the Logical Problem of Evil in Free Will Defenseتبیین مایکل آلمیدا دربارۀ تقریر پاسخدادهنشدۀ مسئلۀ منطقی شر در دفاع اختیارگرایانه1158649910.22059/jpht.2022.329524.1005846FAحمیدسودیانگروه کلام امامیه، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایرانرضابرنجکارگروه فلسفه و کلام غرب، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایرانمحمدسعیدی مهرگروه فلسفه، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانمیثمتوکلی بیناگروه کلام، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایرانJournal Article20210826One of the most prominent and compelling philosophical responses to the logical problem of evil is Alvin Plantinga's free will defense. However, Michael Almeida, a critic of this defense, argues that while the free will defense has effectively addressed many versions of the logical problem of evil, there are versions, such as those presented by John Mackey, which can be referred to as the logical problem of evil redux. Almeida, who shares Plantinga's beliefs as a theist and incompatibilist, specifically focuses his critique on one of the most controversial assumptions underlying this defense: the notion of universal transworld depravity, which Plantinga claims is an inherent characteristic of all creatures. According to Almeida, this assumption is untenable because absolute divine foreknowledge, influenced by a perspective akin to Molinism, enables God to actualize a morally perfect world without conflicting with human free will. Almeida believes that we can address this problem and defend the existence of God, but it is not the aim of this article to present his solutionمشهورترین و مقبولترین دفاع فلسفی در مقابل مسئلۀ منطقی شر دفاع اختیارگرایانۀ آلوین پلنتینگا است. مایکل آلمیدا، در مقام یکی از منتقدان این دفاعیه، معتقد است که گرچه دفاع اختیارگرایانه پاسخ مناسبی به بسیاری از تقریرهای مسئلۀ منطقی شر داده است، جان مکی قرائتهایی مطرح کرده که با توضیحی خاص میتواند مسئلۀ منطقی شرِ احیاشده نام بگیرد. انتقاد آلمیدا، که مانند پلنتینگا خداباور و قائل به ناسازگاری جبر علّیـ معلولی با اختیار خدا و انسانهاست، به طور مشخص متوجه یکی از مقدمات بحثبرانگیز این دفاعیه، یعنی انگارۀ «شرارت فراجهانی همگانی»، است که به ادعای پلنتینگا احتمال دارد ویژگی ذاتی همۀ فاعلها بین مخلوقات باشد. از نظر آلمیدا، این انگاره ناممکن است. زیرا علم مطلقِ پیشین الهی، بر اساس دیدگاهی نزدیک به مولینیزم، امکان فعلیتبخشی به جهان کامل اخلاقی را برای خداوند مهیا میکند، بدون اینکه منجر به نفی اختیار انسانها شود. از نظر آلمیدا میتوان به این مسئله پاسخ داد و از وجود خداوند دفاع کرد. البته، بیان راهحل او از اهداف این نوشتار نیست.https://jpht.ut.ac.ir/article_86499_de1f477496442ac26784754b75173344.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515A comparative study of Ontological Argument Based on Anselm's and Naraghi Interpretation and its Epistemological Originبررسی تطبیقی برهان وجودشناختی بر اساس تقریر آنسلم و نراقی و خاستگاه معرفتشناختی آن17289083710.22059/jpht.2023.351036.1005939FAامیرحسینقنبرزاده دربانرشتة کلام امامیه، دانشکدة علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایراناحمدکریمیرشتة کلام امامیه، دانشکدة علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایرانJournal Article20221119The ontological proof of God's existence is a highly controversial argument sought after by Western philosophers and Islamic thinkers. To compare the discourse between the Western and Muslim perspectives, this research examines the initial coherent statements of Anselm and Naraghi, finding complete similarity in both propositions. The starting point of this argument is the concept of God as a being beyond which nothing greater or superior can be imagined, a premise accepted by Naraghi as well. The research seeks a common knowledge basis between these two thinkers, revealing similarities that demonstrate the existence of God as an inherent and unquestionable truth for both. Acknowledging this innate knowledge of God plays a crucial role in establishing the argument's premise. By neglecting the epistemological origin of this argument, certain challenges raised by individuals like Gunilo can be addressed and resolved.برهان وجودی آنسلم از براهین بحثانگیز اثبات وجود خداوند است که مورد توجه فیلسوفان غربی و اندیشمندان اسلامی واقع شده است. در این پژوهش، با تلاش برای نسبتسنجی میان تقاریر ارائهشده در غرب و میان مسلمانان، اولین تقریر منسجم از هر دو گروه، یعنی آنسلم و نراقی، با یکدیگر مقایسه شد و مشابهتی تام در هر دو تقریر یافت شد. تلقی از خداوند در مقام موجودی که بزرگتر و برتر از او نمیتوان تصور کرد نقطة عزیمت صورتبندی این برهان است و مورد پذیرش نراقی نیز قرار گرفته است. پژوهش در جستوجوی مبنای مشترک معرفتی میان دو اندیشمند، که منتج به مشابهت تقاریر شده، نشان داد وجود خداوند برای هر دو و به شکل پیشینی به منزلة حقیقتی ثابت و تردیدناپذیر بوده و قبول همین معرفت فطری به خداوند در تثبیت مقدمة برهان نقش کلیدی داشته است. بنابراین، میتوان پارهای از اشکالات افرادی همچون گونیلو را ناشی از بیتوجهی به خاستگاه معرفتی این برهان دانست و بدان پاسخ داد.https://jpht.ut.ac.ir/article_90837_7e4b5dab31f3919289c28e60cac956b4.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515Modern Humanism Inders the Role of Religion in Imam Musa Sadr's Thoughtانسانگرایی نوین، مانع نقشآفرینی دین در اندیشة امام موسی صدر29419177910.22059/jpht.2023.354654.1005949FAامینفتحیگروه معارف اسلامی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانعلیاحمدپورگروه معارف اسلامی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20230225Humanism, or modern humanism, is one of the schools that places man at the center of everything and emphasizes the uniqueness of his will and desires. According to Imam Musa Sadr, this school hinders the effective role of religion in today's world. Therefore, this article aims to critically analyze the foundations of this school based on Imam Musa Sadr's works and opinions. It addresses the question: How does modern humanism hinder the formation of roles, and does religion play an individual and social role in life? The findings reveal that religion is often treated as an object (associated with identification) according to the philosophy of objectivism, particularly prevalent in the West. This philosophy prioritizes sensory experience over mental cognition and views concepts as detached from emotions and preferences. Consequently, religion fails to manifest itself in the lives of individuals influenced by this perspective. Similarly, humanism, which interprets everything self-centeredly in accordance with personal and partisan interests, has distanced itself from God-centeredness, religion, and ethics. This distancing has led to the one-sided development of individuals, the transformation of self-love into selfishness, the proliferation of dictatorship, colonialism, discrimination, and insurgent capitalism. Criticizing this trend, Sadr argues that science and human reason alone are insufficient for the happiness of both worlds. Instead, a God-centered approach, an understanding of the truth of religion, and comprehensive education should be considered alongside science and reason to foster the evolution and happiness of both the individual and society as a whole.اومانیسم یا انسانگرایی مدرن یکی از مکاتبی است که انسان را محور همه چیز قرار میدهد و اصالت را به اراده و خواست او متعلق میداند. از دیدگاه امام موسی صدر، این مکتب مانع نقشآفرینی مؤثر دین در جهان امروز شده است. به سبب اهمیت این موضوع، هدف از این پژوهش، که با روش توصیفیـ تحلیلی و انتقادی انجام شد، نقد مبانی این مکتب با توجه به آثار و آرای امام موسی صدر بود تا به این پرسش پاسخ دهد که انسانگرایی نوین چگونه مانع نقشآفرینی دین در زندگی فردی و اجتماعی میشود. یافتهها و نتایج نشان داد دین امروزه بر اساس فلسفة عینیتگرایی، بهویژه در غرب، یک اُبژه (متعلق شناسایی) تلقی میشود که تجربة حسی را مقدم بر شناخت ذهنی میداند و مفاهیم را مستقل از عواطف و سلایق محسوب میکند. بنابراین، دین در زندگی انسان غربی تجلی و نمود ندارد؛ مانند اومانیسم، که با خودمحوری همه چیز را بر اساس منافع شخصی و حزبی تفسیر میکند و از خدامحوری و دین و اخلاق فاصله میگیرد و باعث رشد تکبُعدی بشر و تبدیل حب ذات به خودپرستی و رواج دیکتاتوری و استعمار و تبعیض و سرمایهداری طغیانگر میشود. صدر، با انتقاد از این جریان، معتقد است علم و عقل بشری بهتنهایی برای سعادتمندی دو جهان کافی نیست و باید خدامحوری و شناخت حقیقت دین و تربیت فراگیر در کنار علم و عقل مورد توجه قرار بگیرد تا موجب تکامل و سعادت فردی و اجتماعی بشر شود.https://jpht.ut.ac.ir/article_91779_1321332c4423a3e2bc058840d85a7070.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515Analyzing Cognitive Biases in the Interpretations of Modern Religious Experience Based on Wittgenstein's form of Life Theoryواکاوی سوگیریهای شناختی در تفاسیر تجربة دینی مدرن بر اساس تئوری صورت حیات ویتگنشتاین43539181610.22059/jpht.2023.347643.1005925FAسیّد امیرسیدجعفریگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایرانJournal Article20220824The research aims to address the problem of cognitive biases in modern religious experiences and identify potential solutions. Using a descriptive-analytical approach and drawing on the insights of theorists in the field, particularly Wittgenstein, this study examines the interactive relationship between metaphysics and general belief, as well as the connection between religious metaphysics and religious life forms. It emphasizes that interpreting religious experiences without considering the context of one's form of life can lead to cognitive biases. Consequently, interpretations that deviate from the form of life may lack personal meaning and be deemed heretical from an external perspective.مسئلة پژوهش حاضر این است که راهکار حلّ مشکل سوگیریهای شناختی در تجربة دینی مدرن چیست؟ با روش توصیفیـ تحلیلی و با تحلیل اندیشههای نظریهپردازان حوزههای مرتبط با مسئله، بهویژه ویتگنشتاین، برای پاسخ به این سؤال از یک سو باید دانست که بین باور کلّی برآمده از متافیزیک دینی و باور شخصی ناشی از تجربة دینی رابطة تعاملی برقرار است و از سوی دیگر میان متافیزیک دینی و صورت حیات دینی رابطة تعاملی در کار است. در نتیجه، اگر تجربة دینی بر اساس صورت حیات خاص شخصِ تجربهگر و شخصِ مفسّر واکاوی نشود، میتواند موجب سوگیریهای شناختی شود. بنابراین تفاسیر تجربة دینی مغایر صورت حیات میتواند برای خود تجربهگر از نظر اول شخص غیرشفاف و بیمعنا باشد. همچنین، برای شخص مفسّر از نظر سوم شخص به نحوی بدعتآمیز شناخته شود.https://jpht.ut.ac.ir/article_91816_6f8107d1bf8f6b29c3e2163dfa8396d4.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515The Dignity of Religion Against Ehtics in Kant's Philosophy
A Critical View to Reductionistic Interpretation of the Relation of Religion and Ethics in Kant's Philosophشأن دین در مقابل اخلاق در فلسفة کانت؛ نگاهی نقادانه به تفسیر تحویلگرایانه از نسبت دین و اخلاق در فلسفة کانت55669204510.22059/jpht.2023.355807.1005954FAفریدهلازمیگروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانذوالفقارهمتیگروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0002-6985-400Xرقیهفتحیگروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20230222Kant's critical philosophy relies on certain fundamentals of practical reason, such as the immortality of the soul, the existence of God, and, most importantly, the supreme good as the ultimate objective of morality, encompassing virtue and happiness as its two key components. This perspective has led to the perception of absolute reductionism in Kant's philosophy. According to this view, Kant appears to reduce religion entirely to morality, advocating solely for its moral dimension while deeming other aspects and dimensions as redundant. In a more moderate form, Kant's philosophy faces explanatory reductionism, explaining religion solely in terms of morality. However, this paper argues that Kant, through various forms of reductionism, posits that while religion is an essential component that complements the ultimate goal of morality, he also acknowledges that religion holds a position beyond the ethical realm. As a result, both the complete reduction of religion to morality and the explanatory reduction of religion as morality are not without challenges in interpreting Kant's philosophy.تکیة کانت در فلسفة نقادی خود به برخی مبانی عقل عملی، همانند جاودانگی نفس و وجود خداوند و در رأس همة آنها خیر اعلی به مثابة غایت قصوای اخلاق، با دو مؤلفة اساسیاش، یعنی فضیلت و سعادت، مُهر تحویل مطلق دین به اخلاق را بر پیشانی فلسفة او زده است. مطابق این نگرش گویی کانت کل دین را به اخلاق فرومیکاهد و از هیچ جنبهای از دین جز جنبة اخلاقی آن دفاع نمیکند و وجود سایر جنبهها و ابعاد را زائد میداند. در حالت ضعیفتر، فلسفة کانت با مُهرنشان معتدلتری از فروکاهی با عنوان تحویل تفسیری دین به اخلاق روبهروست. مقالة حاضر میخواهد با تکیه بر اقسام مختلف تحویلگرایی نشان دهد که در نظام فکری و فلسفی کانت اگرچه دین یک عنصر ضروری تکمیلکنندة هدف غایی اخلاق است، خود کانت برای دین شأنی غیر از اخلاقی بودن نیز قائل است. بنابراین، این دو قرائت رایج از نسبت دین و اخلاق در فلسفة کانت خالی از دشواری نیست.https://jpht.ut.ac.ir/article_92045_6fb4d7529e36d6e675e13d89071709dc.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-706320120230515A Study of Copleston's Approach to Comparative Philosophyبررسی رویکرد کاپلستون به فلسفة تطبیقی67788501110.22059/jpht.2021.333590.1005863FAرضاگندمیگروه فلسفه، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایرانJournal Article20211107Copleston's approach to the East has evolved over time, leading to distinct earlier and later phases. He developed a deeper understanding of Eastern and Russian thought, distancing himself from his previous approach. Among his many works, "Philosophers and Culture" and "Religion and the One: Philosophies East and West" stand out as two significant books that employ a comparative approach. Rather than emphasizing the contrast between Eastern and Western philosophies, Copleston highlights their interaction and synergy, which broaden perspectives and enrich thinking. While Copleston's approach to comparative studies is historical, it differs from Mason-Ursel's historical approach. He views the expansion of vision and the enrichment of thought as the most significant achievements resulting from the interaction between Eastern and Western thought. Key considerations for comparative scholars include gaining familiarity with the outlines of philosophies from other cultures and their respective languages, avoiding hasty dichotomies and inaccurate generalizations, and emphasizing the importance of presuppositions.رویکرد کاپلستون به شرق در طول زمان دستخوش تغییر قرار گرفت؛ به گونهای که میتوان از کاپلستون متقدم و متأخر سخن گفت. او هنگام تدوین تاریخ فلسفة غرب دستکم نگاهی مثبت به شرق نداشت. ولی، بعد از فراغت از کار یادشده، بهتدریج به اهمیت تفکر شرق و نیز تفکر روسی پی برد و از رویکرد قبلی خود فاصله گرفت و به فلسفههای فرهنگهای شرقی و نیز مطالعات تطبیقی سخت علاقهمند شد و از اهمیت و ضرورت و ارزشمندی این دست مطالعات بهتفصیل سخن گفت. از میان آثار بسیار وی، کتاب فلسفهها و فرهنگها و کتاب دین و واحد: فلسفههای شرق و غرب مهمترین کتابهایی هستند که با رویکرد تطبیقی نوشته شدهاند. رویکرد کاپلستون به مطالعات تطبیقی تاریخی است؛ در عین حال رویکرد وی از رویکرد تاریخی ماسونـ اورسل متفاوت است. او وسعت دید و غنای تفکر را مهمترین دستاورد تعامل تفکر شرق و غرب میداند. ضرورت آشنایی تطبیقگر با خطوط کلی فلسفههای فرهنگهای دیگر و زبان آنها، پرهیز از هر گونه دوگانگیهای شتابزده و تعمیمهای ناروا، و نیز تأکید بر داشتن پیشفرض از موضوعات مهمی هستند که در رویکرد وی به مطالعات تطبیقی برجسته است.https://jpht.ut.ac.ir/article_85011_ca31793fc53d694a0862c120057a4b53.pdf