دانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121The Story and Wisdom of Knowledge in the Muslim Worldحکایت و حکمت علم در جهان اسلام52221782FAمحمدعلینویدیاستادیار پژوهشکده تاریخ علم، دانشگاه تهرانJournal Article19700101This research article is concerned with the conceptual clarification of story and the wisdom of knowledge, considering their relationship with history, thought, philosophy, old knowledge and modern knowledge. It also explains the reason why "story and wisdom of knowledge" rather than other expressions such as "history of knowledge" is adopted as the title of the paper. The Land of Iran during the history has been a place of birth, improvement, and growth of knowledge; and Iranian knowledge has had its own story, history, narration and wisdom. The story and wisdom of knowledge have been genuinely related in such different aspects as ontological, epistemological, historical and ethnic; they have always been intertwined. Wisdom has been the existence of story and, in turn, story has been the appearance of the Iranian wisdom of Knowledge. Philosophers and scholars of this land were the symbols of story and wisdom of knowledge. In the shining period of Iranian knowledge, i.e. ancient and Islamic times, the views of Iranian philosophers were manifested in their scientific enterprises. The story and wisdom of knowledge in Iran have made a real and concrete unity, having their manifestation in the very being of Iranian scholars.در این مقاله به تبیین و توضیح مفاهیم حکایت، حکمت و علم و نیز رابطه آنها با مفاهیم تاریخ، تفکر، فلسفه، علم قدیم و علم جدید، پرداخته شده است.
سرزمین ایران در طول تاریخ، پیوسته محل تولد، توسعه و ظهور علم بوده و علم ایرانی دارای پیشینه، حکایت و حکمت خاص خود بوده است و آن حکایت و حکمت علم، از وجوه گوناگون هستیشناختی، معرفتشناختی، تاریخی و قومی با یکدیگر نسبت واقعی و حقیقی داشتهاند و هرگز حکایت و حکمت علم در ایران از هم منفک نبوده است، حکمت "بود" حکایت و حکایت "نمود" حکمت علم ایرانی بوده است.
در دور? درخشان علم ایرانی (دور? باستان و دور? اسلامی) بینش و نگرش عالمان ایرانزمین در کنش و عمل علمی آنان متجلی و متبلور بود. حکایت و حکمت علم در ایران یک وحدت حقیقی و عینی داشته و در هستی و جان و دل دانشمندان ایرانی جلوهگر شده بود.https://jpht.ut.ac.ir/article_21782_5d16de5fabcf2d090de2778343bd2307.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121برهان وجوب و امکانِ ابن سینابرهان وجوب و امکانِ ابن سینا254921783FAحسینشمسدکتری فلسفه تطبیقی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامیمحسنجوادیدانشیار گروه فلسفه، دانشکده الهیات، دانشگاه قمJournal Article19700101The existence of God has been one of the most fundamental questions in the history of mankind. Numerous arguments have been advanced by intellectuals for the existence of God; and one of the most significant and strongest arguments is the argument from contingency, which has been widely accepted by both Islamic and Western philosophers; and there have been various versions of this argument, among which one can refer to that which is advanced by Ibn_Sina's (Avicenna's); it has been explicated in several chapters of Isharat va Tanbihat. In this article, his approach in the advancement of the argument has been examined. Obviously, it can be claimed that his version of the argument from contingency is the most detailed and comprehensive among those proposed by others, and acts as the basis of many other versions.پرسش از وجود خدا از بنیادیترین پرسشها و دغدغههای فکری بشر بوده است. از رهگذر تلاش اندیشمندان برهانهای زیادی در اثبات وجود خدا سامانیافته که یکی از استوارترین و مهمترین آنها برهان وجوب و امکان است. این برهان به طورگستردهای در میان فیلسوفان اسلامی و غربی مورد پذیرش واقع شده و از آن تقریرهای متعددی ارایه گردیده است. تقریر ابنسینا که صورت تفصیلی آن در کتاب اشارات و تنبیهات آمده است، یکی از تأثیرگذارترین آنهاست که در این مقاله رهیافت او در ارایه این برهان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و قوت و اعتبار آن مورد تأکید قرار میگیرد. این تقریر کاملترین شیوهای است که برای برهان وجوب و امکان ارایه شده و اساس بسیاری از تقریرهای دیگر است.https://jpht.ut.ac.ir/article_21783_455708139f759c8f5ed6bec570d43875.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121Sideism of Early Wittgensteinدین باوری ویتگنشتاین متقدم516321784FAمحمدعلیعبداللهیاستادیار گروه فلسفه، پردیس قم، دانشگاه تهرانسمیراامیدیکارشناسی ارشد فلسفه، پردیس قم، دانشگاه تهرانJournal Article19700101Wittgenstein is one of the most prominent philosophers in the twentieth century; his views in both periods of his thinking have influenced many issues, including religion. His view on religion is expressed in his Tractatus Logico-Philosophicus. In terms of the picture theory of meaning and the distinction between the meaningless and meaningful propositions, he has made an attempt to show that the religious propositions are not meaningful as such. He holds that one should keep silent with regard to such propositions; and they express meaning only in our behavior and art and practice.ویتگنشتاین یکی از مهمترین فیلسوفان قرن بیستم است که آرا و نظرات وی در هر دو دور? مختلف فکری او در مسایل متعدد از جمله دین تأثیرگذار بوده است. تفکر وی دربار? دین در فلسفه نخستش در رساله منطقی ـ فلسفی انعکاس یافته است. او با طرح نظریه تصویری معنا و تمایز میان گزارههای با معنا و بی معنا سعی کرده است که گزارههای دینی را جزو گزارههایی بداند که معنای متعارف ندارند. به اعتقاد ایشان دربار? چنین گزارههایی باید سکوت کرد. این گزارهها بیان کردنی نیستند، بلکه خود را در نحوه عمل، هنر و رفتار ما نشان میدهند.https://jpht.ut.ac.ir/article_21784_8c953fe78c4cf69c9f3fb425bdb7f372.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121Imamology from the Viewpoint of Transcendental Theosophyامامشناسی از منظر حکمت متعالیه658321785FAمعصومهسالاریرادعضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور کرمانامیرعباسعلیزمانیاستادیار گروه فلسفه، دانشکده الهیات، دانشگاه تهرانJournal Article19700101In Shiite school, Imamate is one of the self-evident doctrinal principles, which is on the same level as prophethood. During the history of Shiism, many thinkers and intellectuals have considered this principle in philosophical and theological terms. They have comprehensively elaborated on the characteristics of those, who hold this position. Thus, the transcendental theosophy, as one of the major philosophical schools in the Islamic word, tries to explain and analyze the aspects and the status of Imamate. Mulla Sadra, along with the exponents of this school, has considered many significant issues concerned with Imamate, some of which are as follows: the demonstration of Imamate as one of the doctrinal foundations, the objectivity of the status of Imamate, Imam and the rational necessity of his existence, the method of choosing and ordaining someone as Imam, the philosophical basis of Imam's characteristics and their relationship between Imam himself, and the impossibility of not having.در مکتب تشیع، امامت یکی از اصول مسلم اعتقادی است. این اصل در ردیف مقام نبوّت جای دارد. متفکران و اندیشمندان زیادی همواره در طول تاریخ تشیع، در قالب مکاتب فلسفی و کلامی به اثبات و تبیین این اصل پرداختهاند. آنها ویژگیهای دارنده این مقام را به طور مفصل تفسیر کردهاند. در همین راستا، حکمت متعالیه به عنوان یکی از مکاتب مهم فلسفی در جهان اسلام به تبیین و تحلیل شئونات و جایگاه امامت پرداخته است. پیروان این مکتب که در رأس آن صدرالمتالهین شیرازی است، مباحث مهمی را حول این محور تفسیر کردهاند. از جمله این مسایل میتوان به اثبات اصل امامت به عنوان یکی از مبانی اعتقادی، عینیت مقام امامت، وجود امام و ضرورت عقلی آن، نص بر امامت، شیوه تعیین و انتصاب وی، بیان مبنای فلسفی اوصاف امام و پیوند این اوصاف با امام و عدم امکان قطع رشته امامت از روی زمین اشاره کرد.https://jpht.ut.ac.ir/article_21785_c7eafaeba5590233edd972d2b5306298.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121Response to the Theological and Philosophical Criticisms of the World of Pre-existenceپاسخ به اشکالات کلامی و فلسفی درباره «عالم ذر»8511021786FAعلیافضلیدانشیار مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایرانJournal Article19700101The world of pre-existence has always been one of the most controversial Quranic and Islamic issues; and theologians, hilosophers and mystics have always argued about it. The holy Quran and the Islamic Hadiths (traditions) indicate that every human being has had a real individual existence in the world of pre-existence (in the first phase in a form of soul alone, and in the next one with a certain body called " particulate body") before he is born. Some of the Muslim thinkers have not accepted this interpretation of the Quran and Islamic traditions and have criticized it. This paper deals with some of the most important criticisms leveled at the world of pre-existence and their responses.موضوع عالم ذر، همواره یکی از بحث برانگیزترین مباحث قرآنی و اسلامی بوده است و مفسران، متکلمان، فیلسوفان و عارفان مسلمان درباره آن بسیار سخن گفتهاند. آن چه از ظاهر آیات و بهویژه روایات اسلامی بر میآید، این است که هر انسانی قبل از تولد از مادر، در عالمی به نام عالم ذر، (در مرحلهای بهصورت روح محض و در مرحلهای دیگر، همراه با بدنی خاص بهنام بدن ذرّی) وجود فردی حقیقی داشته است. عدهای از اندیشمندان مسلمان این برداشت از ظاهر آیات و روایات را نمیپذیرند و هر یک بهگونهای خاص، این ظواهر را توجیه و تأویل کرده و اشکالاتی را به آن برداشت ظاهری وارد کردهاند. مقاله حاضر به ذکر بعضی از مهمترین این اشکالات میپردازد و به آنها پاسخ میگوید.https://jpht.ut.ac.ir/article_21786_0609af28e2e7de4c5ed4d8dffb47e248.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121Avicenna’s Ontological Argument as Viewed by Averroesبرهان سینوی از نگاه ابن رشد11313721787FAنادرشکراللهیاستادیار گروه معارف، دانشکده ادبیات، دانشگاه تربیت معلم تهرانJournal Article19700101Averroes does not accept Avicenna’s argument for the existence of the Necessary Bing. Some maintain that Averroes disagreed with Avicenna, since he could not understand the relationship between essence and existence and could not make sense of the essential possibility and that he did not distinguish between potential possibility and essential possibility. In this paper, we argue that Averroes knew essential possibility as well as the relationship between essence and existence, but philosophy in that age failed to present and resolve the problem of the fundamental reality of existence and the problem of making existence .So, essential possibility could not be a basis for this argument. To judge between Avicenna and Averroes, we must not concentrate on matters that were resolved then, because these foundations had not been examined and the argument was based on these foundations.ابنرشد برهان سینوی بر اثبات واجبالوجود را نمیپذیرد و آن را جدلی میداند. در چرایی این عدم پذیرش، نویسندگان بر دلایلی تکیه کردهاند، بعضی بر این باورند که ابنرشد نتوانست به نحوه عروض وجود بر ماهیت، آن گونه که ابنسینا معتقد بود، برسد. همچنین وی نتوانست امکان ماهوی را دریابد و امکان ذاتی را از امکان استعدادی تمییز دهد؛ از این جهت، در فهم برهان ابنسینا عاجز ماند و این عجز باعث شد که برهان سینوی به طور صحیح به غرب منتقل نشود. اما ابنرشد هم امکان ماهوی و هم نحوه عروض وجود و ماهیت را میشناخت، اما با توان فلسفی آن دوره که هنوز مسأله اصالت وجود و مسأله جعل وجود مطرح نبود، امکان ماهوی نمیتوانست پایه برهان قرار گیرد و او مجبور بود که ممکن را به حقیقی (موجودات دارای قوه و فعل) و ممکن ضروری تقسیم کند تا بتواند چهره معقولی از برهان به دست دهد.https://jpht.ut.ac.ir/article_21787_946946ec9b391488ebc2aa7066ec764d.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121Religious Approaches to the Sacred Artرویکردهای دینی به هنر مقدس13915921788FAابوالفضلمحمودیاستادیار واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامیپریاالیاسیدانشجوی دکتری ادیان و عرفان تطبیقی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامیJournal Article19700101Sacred art belongs to the transcendent realm; hence, definition of it firstly depends on distinguishing between "Sacred" and "Profane", and then perceiving their relationship with religion. The artistic work, besides its physical reality, is the manifestation of the "other world". Art always has been a part of human life from the very beginning of the history up to now; so it is obvious that the detachment of religion from art is not possible. However, attitudes towards art in different religions are not the same. The most notable views of art are iconic, non-iconic and iconoclastic. However, one can see that the role of art in the manifestation of the religious teachings in undeniable.هنر مقدس با ساحت قدسی و متعالی در ارتباط است. از این رو، برای تعریف هنر مقدس، نخست باید تمایز میان «امر مقدس» و «نامقدس» را درک کرد و سپس ارتباط آن را با دین دریافت. اثر هنری، غیر از شأن شیئی، شأن «دیگری» هم دارد و تجلی «عالمی دیگر» است که به واسط? اثر هنری نشان داده میشود. بشر از ابتدای تاریخ و حتی پیش از آن، زندگی آمیخته با هنر را تجربه کرده و در بسیاری از موارد از طریق آثار هنری با الوهیت ارتباط داشته است، از این رو، باید دید که آیا جدایی دین از هنر امکانپذیر است؟ از سویی نگرشهای متفاوت به هنر واکنشهای متفاوت ادیان را نیز در پی داشته است که بارزترین آن نگرشهای شمایلی، غیر شمایلی و شمایلشکنانه نسبت به تمثالها میباشد. اما به هر حال، میتوان مشاهده کرد که نقش هنر در تجلی آموزههای دینی انکارناپذیر است.https://jpht.ut.ac.ir/article_21788_5aa3e244106cf249768045d21759a012.pdfدانشگاه تهرانمجله علمی " فلسفه دین "2008-70636420100121The Only One, Monotheism, Monotheistاحد، توحید و موحد15917221789FAسید علیمحمدیثربیاستادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، پردیس قم، دانشگاه تهرانJournal Article19700101The theology of the Holy Qur'an primarily emphasizes the Unity of God; and its first message is "there is no God beside Allah"; this message has been repeated more than sixty times in the Holy Qur'an. The prophet's first words are monotheism and sincerity. "Ahad" (the One) refers to the unity of the Most High God from the viewpoint of Ontology. "Tohid" (monotheism) is considered as the borderline between faith and disbelief; and a person is considered "Movahed" (monotheist) only if he believes in it. The present article is an attempt to analyze and clarify these concepts.الهیات قرآن بیش از هر چیز بر یگانگی خداوند تکیه کرده است و شعار نخستین قرآن کریم «لا اله الا الله» میباشد، شعاری که بیش از 60 بار در قرآن تکرار شده است و اولین سخن پیامبر (ص) کلمه توحید و اخلاص میباشد. احد در مورد یکتا و یگانه دانستن و یگانگی خداوند متعال از نگاه هستیشناسی است، مرز میان کفر و ایمان تلقی شده و با اعتقاد به آن است که انسانی موحد میشود. این مقاله درصدد است که با استدلال متوسط همین معانی را افاده کند.https://jpht.ut.ac.ir/article_21789_9280642308ea11854e374f4850a4438e.pdf