دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 Intellect and Revelation from Allameh Tabatabaei’s Point of View عقل و وحی از نظر علامه طباطبایی 5 24 23757 FA روح‌الله بهشتی‌پور مدرس گروه علوم قرآنی، حوزه علمیه کوثر قزوین Journal Article 1970 01 01 The present essay considers the relationship between intellect and revelation from Allameh Tabatabaii’s point of view. According to his view point intellect is prior to revelation and the concepts which derived from intellect and revelation will prove this claim. Secondly, we will consider the reasons of precedence of intellect according to the documents and some of his works. With reviewing the principles designed by Tabatabaii, it seems that the issue of contradiction between intellect and revelation is basically obviated; because two elements of the threefold conditions of certainty of revelation are mainly evaluated by philosophical intellect. Thus, plenary revelation that is completely in contrast to absolute intellect will never obtain. Among many considerable points concerning interpretation of this relationship, three basic points, that used by Allameh Tabatabaii, are as follow: -Identity of philosophy and intellect; کاوش‌های مقاله حاضر، رابطه عقل و وحی از منظر علامه طباطبایی را به نحو تقدّم و استقلال عقل دانسته و برآن است که مفاهیم ارائه شده از عقل و وحی از جانب ایشان، خود، دلیلی بر این مدعا است. با وجود این، مقاله پیش‌رو ادله تقدم عقل را براساس مستنداتی از آرای ایشان اقامه نموده است. به نظر می‌رسد، بر پایه بازخوانی مبانی طراحی شده علامه، مسئله تعارض عقل و وحی اساساً منتفی است؛ زیرا عقل فلسفی عهده‌دار ارزیابی شروط سه‌گانه قطعیت وحی است. از‌این‌رو، وحی غیر مطابق با عقل قطعی فلسفی عملاٌ به دایره ظنون کشانده شده، هیچ‌گاه وحی قطعی‌ای به‌دست نخواهد آمد که با عقل قطعی در تعارض باشد؛ وحی ظنی بر جای مانده نیز، به‌دلیل «ظهور لفظی» صلاحیت حجیت و تقدم بر ره‌آورد تجارب بشری، یعنی فلسفه را نخواهد داشت. افزون بر این، از نظر ایشان، حجیت روایات متواتر نیز، دلیل به‌کارگیری آن در تفسیر آیات ...

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 A Research Concerning Dionysius’s Tradition in Christianity پژوهشی درباره سنت دیونوسیوسی در مسیحیت 25 52 23758 FA حسین کلباسی اشتری استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی فائزه برزگر دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه دین، دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 1970 01 01 Dionysius is one of the most important personages in Christian Mystic that some of his ideas were up to now popular ideas in Christian theosophy, Theology and Philosophy. Christian Doctrine and Neo-platonic Ideas are viewed as two main sources for his opinions; although he sometimes leans to one and the rest to another. For example, in discussion about Creation, Angelology and Trinity he tended to Neo-platonic Ideas. The scope of his main studies can be as following: believe in Hierarchy system of the world, taking the relationship between faith and reason into consideration, making difference between appearance and reality of the Bible, and acceptance of several kinds of Theology. The importance of Hierarchical world in his ideas is so important that we can call him “the scientist of Hierarchy”. Moreover, his believe in a negative form of theology is well-known in Christianity. His influence on middle age thinkers and ... دیونوسیوس یکی از مهم‌ترین چهره‌های عرفان مسیحی است که بخش‌های مهمی از افکارش هنوز هم در عرفان، الهیات و فلسفه مسیحی جریان دارد. عقاید مسیحی و افکار نوافلاطونی به‌منزله دو منبع اصلی آراء وی بشمار می‌رود که البته در برخی موارد به‌جانب یکی و در برخی دیگر به‌جانب دیگری متمایل شده است. ازجمله موارد گرایش او به عقاید نوافلاطونی، می‌توان به آراء وی درباره تثلیث، خلقت و فرشته‌شناسی اشاره کرد. مهم‌ترین محورهای اندیشه وی را می‌توان، در ارائه ساختار سلسله‌مراتبی برای عالم، بررسی رابطه عقل و ایمان، اعتقاد به تمایز ظاهر و باطن کتاب مقدس و انواع کلام دانست. همچنین در طول تاریخ تعالیم مسیحی به تعالیم او در زمینه «سلوک عرفانی و اتحاد با حق» توجه بسیار شده است. نظریه سلسله‌مراتبی او در باب مراتب ملکوتی، مراتب ملکی و مراتب کلیسایی چنان اهمیتی دارد که برای او لقب «دانشمند سلسله‌مراتب» را به ارمغان آورده است. براساس این نظریه ...

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 Radhakrishnan’s Religious Approach رویکرد دینی راداکریشنان 53 71 23759 FA علی‌نقی باقرشاهی استادیار گروه فلسفه، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) Journal Article 1970 01 01 Radhakrishnan is one of the prominent Indian contemporary thinkers. He is under the influence of the Vedanta cult; yet there are certain elements of Hegelian idealism, Whitehead and Schleiermacher’s philosophy in his views. Vedanta school is the most perfect and most traditional school of philosophy in India that majority of contemporary Indian thinkers such as Vivekananda, Aurobindo, and Rabindranat Tagore inspire from it. The teachings of this school have rooted in Upanishads which considered as the most important source of Indian philosophical and mystical schools. Vedanta school is based on Advaita (non-dualism), and Shankara and Ramanuja have presented different interpretations from it. Radhakrishnan in some of his works was under the influence of Shankara and in some others under Ramanuja’s influence; although sometimes he tried to reconcile them. ... راداکریشنان یکی از متفکران معاصر هند است که در اندیشه‌های فلسفی و دینی خود تحت تأثیر مکتب ودانتاست. ولی در آرای او رگه‌هایی از ایدئالسم هگلی، فلسفه وایتهد و شلایرماخر نیز دیده می‌شود. مکتب ودانتا کامل‌ترین و سنتی‌ترین مکتب فلسفی هند است که اکثر متفکران معاصر هند ازجمله رابیندرانات تاگور، اوروبیندو، و ویویکاناندا از این مکتب متأثر بوده‌اند. تعالیم این مکتب در کتاب اوپانیشادها ریشه دارد و این کتاب مهم‌ترین سرچشمه مکاتب عرفانی و فلسفی هندی‌ها شمرده می‌شود. مکتب ودانتا مبتنی بر یکتاپرستی مطلق عاری از ثنویت است که مفسرینی مانند شانکارا و رامانوجا قرائت‌های مختلفی از آن ارائه کرده‌اند. راداکریشنان در برخی آثار خود به شانکارا و در برخی نیز دیدگاه رامانوجا را می‌پسندد و در برخی دیگر، می‌کوشد تا بین آن‌دو سازش ایجاد کند. راداکریشنان توجه خاصی به مسئله دین داشته، در اکثر آثار خود به آن اشاره کرده است. ...

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 Faith and the Position of Act from Morjaeh and the Early Protestant Theologians Point of View ایمان و جایگاه عمل از دیدگاه مرجئه و متفکران اولیه پروتستان 73 96 23760 FA شهاب‌الدین وحیدی مهرجردی استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب Journal Article 1970 01 01 The key of salvation; as we all know is Faith. For this reason: 1) philosophers and theologians of any religion have tried to determine its essence and to explain its nature. 2) These debates have been very important in Islam and Christianity from the beginning. One of the issues that have close connection with concept as well as the formation of faith, is “act”. Now the question that raises here is as follow: how is the relationship between faith and act? Is the case so that righteous action leads man into faith, or it is mainly outcome of faith? The present paper is concerned with the conceptual analysis of faith according to Morjaeh (one of the early Islamic sects) and Protestantism (one of the three major Christian sects). I think that these two sects agree with each other in this issue that “action is not the essential pillar of faith”. «ایمان» کلید نجات و رستگاری انسان‌ها بشمار می‌رود؛ ازاین‌رو، متکلمان و فلاسفه هر دین درصدد تعیین ماهیت و تبیین حقیقت و گوهر آن برآمده، دامنه بحثِ ایمان که از سال‌های اولیه ظهور هر یک از دو دین اسلام و مسیحیت مطرح شده بود، به امروز کشیده شده است و بسیاری از اندیشمندان در تکاپوی بررسی آنند. از مباحثی که درباره مسئله ایمان مطرح می‌شود، «عمل» و نقش آن در شکل‌گیری ایمان است. پرسش این است که چه ارتباطی بین عمل و ایمان برقرار است؟ آیا عمل صالح ایمان را می‌سازد یا ایمان مستقلاً تشکیل شده و به دنبال آن عمل از مؤمن بروز می‌کند. این گفتار درصدد بررسی مفهوم ایمان و جایگاه عمل از دیدگاه مرجئه (از نخستین فرقه‌های اسلامی) و پروتستان (یکی از سه فرقه بزرگ مسیحیت) است. به نظر می‌رسد این دو گروه در این مسئله که عمل از ارکان ایمان نیست، با هم اشتراک دارند.

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 Christian Trinity from Moslem Theosophist’s Point of View تثلیث مسیحی در نگاه عارفان مسلمان 97 125 23761 FA اسماعیل سلیمانی دانش‌آموخته دکتری ادیان و عرفان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 1970 01 01 There are various aspects and dimensions in Christian religion which attracted the attention of mystics. One of these aspects is the doctrine of trinity. The Moslem theosophists, like other groups of scholars, have had a reaction against this issue and have criticized it. However, there are some differences in mystic’s viewpoints in comparison with that of other scholars, especially the theologians. So, this article intends to study this issue from the viewpoint of a number of outstanding Moslem Mystics, and provide a general acquaintance toward their ideas about Christian trinity. The article comes to the conclusion that, there is no consensus among mystics about the Christian trinity, and there are to some extent both tolerance and open-mindedness, and also criticism and rejection about it. Yet, in comparison with other non-mystics viewpoints, mystics tend to reveal some tolerance and verification which . . .. جلوه‌ها و ابعاد مختلفی از آیین مسیح نظر عارفان را به خود جلب کرده، که آموزه تثلیث یکی از آن جلوه‌هاست. عارفان مسلمان نیز همچون دیگر صنوف عالمان، در رویارویی با این آموزه، سکوت اختیار نکرده، درصدد انتقاد برآمدند؛ امّا به‌جهت وجود برخی تفاوت‌ها در دیدگاه اهل عرفان نسبت‌ به دیگر عالمان، به‌ویژه متکلمان، این مقاله بر آن است که این موضوع را، از نگاه چند تن از عارفان برجسته اسلامی مطالعه و بررسی کند. در این رهگذر، ضروری است شناختی هر چند کلی از مواضع و دیدگاه‌های این طایفه، در باب تثلیث مسیحی به‌دست آید. در مجموع، با بررسی آثار عرفانی و مرور اقوال مختلف، این جمع‌بندی حاصل می‌شود که عرفا درخصوص تثلیث مسیحی اتفاق نظر ندارند؛ زیرا هم آرای تسامح‌آمیز و تاحدودی مثبت وجود دارد و هم دیدگاه‌های انتقادآمیز و گاه منفی....

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 The Philosophy of Kalam Science in Motahhari’s View Point فلسفه علم کلام در اندیشه استاد مطهری 127 146 23762 FA مسلم محمدی استادیار دانشکده فقه و فلسفه پردیس قم، دانشگاه تهران Journal Article 1970 01 01 The philosophy of kalam science is an external view about kalam that focuses on conceptual and confirmative principles like: definition, subject, the origins of emanation, approaches, historical stages, and other general criteria. From martyr Motahharii’s point of view the function of kalam, as a completely Islamic knowledge is the clarification of Islamic proofs and defense of religious misgivings. In this article we will demonstrate that according to Martyr Motahharii’s definition the most important positive aspect of kalam is its clarification. Unlike many other predecessor and contemporary theologians (Motekallemin), he believe that kalam is not limited to a singular and particular subject; rather it encompasses Islamic beliefs and religious principles. Moreover, he holds that there is some kind of cooperation between philosophy and kalam. While in one hand, kalam has forced philosophy to accept new issues; On the other hand, philosophy has brought significant development about science of kalam.... فلسفه علم کلام، نگاه بیرونی به علمی است که به مبادی تصوری و تصدیقی مانند تعریف، موضوع، زمینه‌های پیدایش، رویکردها، ادوار و مراحل تاریخی و دیگر معیارهای کلی می‌پردازد. از نظر استاد مطهری هویت معرفتی علم کلام، به‌منزله دانشی کاملا اسلامی، تبیین استدلال و دفاع از شبهه‌های دینی است. در این پژوهش اثبات خواهد شد که در تعریف استاد مطهری مهم‌ترین وجه اثباتی خاصیت تبیینی علم کلام بر مبنای تعریف‌های ارائه شده ازسوی دیگر اندیشمندان اسلامی است. ایشان برخلاف بسیاری از متکلمان متقدم و معاصر، برای علم کلام موضوع واحدی قائل نیست، بلکه موضوع آن را عقاید اسلامی و اصول دین می‌داند که غرض و هدف مشترک، وجه جامع آنهاست. از دیگر نگرش‌های ایشان در فلسفه علم کلام، دوسویه بودن مراودات فلسفه و کلام است؛ چراکه از یک‌سو کلام، فلسفه را وادار به پذیرش مسائل جدیدی نمود و از سوی دیگر، فلسفه موجب گسترش درخور توجه دایره علم کلام شد....

دانشگاه تهران مجله علمی " فلسفه دین " 2008-7063 8 9 2011 04 21 Comparative Philosophy; Possibility or Impossibility فلسفه تطبیقی؛ امکان یا امتناع 147 162 23763 FA علی فتحی عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Journal Article 1970 01 01 In this paper I will review the possibility,meaning and importance of comparative studies.Although there are some increasing activities in this field, there are some obstacles in this comparison. These difficulties arise from hermeneutical meanings of the problems and the cultural diversities and the different approaches in the same problems. These matters bring the suspicion of impossibility and effectiveness of comparative philosophy in mind. But if so, then all kinds of mutual understanding would be meaningless and absurd. I believe that all comparative studies must be aware of those obstacles and try to overcome them more and more to reach a more true comparison. Then, I will examine meanings of comparative philosophy and point out to the importance and necessity of such studies. We need to comparative studies for more global intercultural relations, and for solving the apparent conflicts between humankind, nations or cultures that have deep misunderstandings of each other. فلسفه تطبیقی در دوره معاصر به یکی از مباحث فلسفی جذاب در حوزه مطالعات تطبیقی تبدیل شده است. به نحوی که وقوع چنین فلسفه‌ای سخن گفتن از امکان آن را امری زائد و بیهوده می‌نمایاند. این نوشتار بر آن است، رهیافت‌های متنوع و مختلف درباره امکان یا امتناع فلسفه تطبیقی را بررسی کرده، در پایان با جانبداری از یک رهیافت ایجابی، روش، موانع و فواید آن را به دقت بازکاوی نماید.