واکاوی آموزۀ سمساره و کرمه در هند و گسترش آن در وده ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشدادیان غیرابراهیمی

چکیده

کهن ترین بازمانده های نوشتاری در هند مربوط به آریایی های وده ای است. در این آثار است که نخستین بار آموزۀ سمساره مطرح می گردد. آریایی ها در رویارویی با بومیان، در طول زمان، برخی درونمایه های دینی آنان را گرفته و با باورهای خود هماهنگ و همنشین ساخته، یا با باوری همانند در فرهنگ خود جایگزین کرده که در این میان آموزه های فروهر و هم تباری یا توتمیسم (هم تباری انسان – گیاه) و تجلیل نیاکان بیشترین سهم را داشته است. این آموزه ها وقتی در روند کوچ به دیار هند می رسد با اندیشه های تجسد و تجسم خدایان(که خود ریشه در سنت های اعتقادی میانرودان و آسیای غربی دارد) و باور به هم تباری، همنشین شده و سرانجام به صورت آموزه ی سمساره جلوه گر شده است. خدایانی چون ویشنو -که بیشترین پیوند را با سمساره دارد - در این روند به گونه ای جایگزین میتره ی آریایی - که بیش از سایر خدایان با آموزه ی فروهر (تجلی) در ارتباط بوده است- گردیده است. هر چند سمساره در اوپه نیشدها، آشکارا، بیان گردیده، لیکن در وده ها شواهدی مبنی بر بازگشت دوباره ی روان وجود دارد که نشان از اعتقاد به سمساره در دوران پیش از نگارش اوپه نیشدها می باشد.

کلیدواژه‌ها