Divine Goodness and Human Suffering: A Comparative Study of Philosophical Approaches of Ayatollah Mesbah Yazdi and Plantinga to the Problem of Evil

Document Type : Research Paper

Authors

1 Department of Philosophy and Theology, Faculty of Theology, Meybod University, Meybod, Iran

2 Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Faculty of Theology Meybod University, Meybod, Iran

10.22059/jpht.2026.398533.1006134

Abstract

This study adopts an analytical–comparative approach to explore the perspectives of Allameh Mesbah and Alvin Plantinga on the problem of evil, particularly its logical dimension. It aims to clarify how Plantinga’s defense of free will may complement Mesbah’s interpretation of divine wisdom and the ontological significance of evil. Plantinga conceives evil as the consequence of human free choices, thereby emphasizing moral responsibility in confronting it. Conversely, Mesbah regards evil as an inherent element of the cosmic order—a necessary means for the realization of goodness and human perfection. The analysis reveals that, despite apparent divergences, their views converge at crucial points and are mutually illuminating. Both philosophers assign a central role to human agency in addressing evil and strive to reconcile its existence with divine attributes. The study argues that a comprehensive understanding of the problem of evil requires integrating Plantinga’s ethical perspective with Mesbah’s metaphysical view of evil within the system of existence. This synthesis not only mitigates superficial contradictions but also contributes to a deeper comprehension of life’s meaning, suffering, and human moral responsibility.

Keywords

Main Subjects

References

قرآن کریم
ابن سینا (1379). النجاه من الغرق فی بحرالضلالات. تهران: مؤسسة چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
ـــــــــ (1380 ق). الهیات شفاء. تحقیق الاب قنوانی، سعید زاید. قاهره: وزارت فرهنگ و ارشاد ملی.
ابن منظور، جمال‌الدین (1426 ق). لسان العرب. بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
اسپینوزا، باروخ (1364). اخلاق. ترجمة محسن جهانگیری. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
پترسون، مایکل و دیگران (1376). عقل و اعتقاد دینی. ترجمة ابراهیم سلطانی و احمد نراقی. تهران: طرح نو.
پلانتینگا، آلوین (1376). فلسفة دین (خدا، اختیار، و شر). ترجمة محمد سعیدی‌مهر. قم: مؤسسة فرهنگی طه.
پلانتینگا، آلوین و دیگران (1384). مجموعه مقالات (کلام فلسفی). چ 2. ترجمة احمد نراقی و ابراهیم سلطانی. تهران: مؤسسة فرهنگی صراط.
جوهری، اسماعیل بن حماد (1379 ق). الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه. قاهره: دار العلم.
ربانی گلپایگانی، علی (1393). خداباوری و چالش شرور؛ پاسخ‌ها و راه‌حل‌ها. کلام اسلامی، ش 14، 27 ـ 55.
صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم (1419 ق). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه. بیروت: دار الأحیاء التراث العربی.
طوسی، خواجه نصیرالدین (1433 ق). شرح الاشارت و التنبیهات. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
فارابی، محمد بن محمد (1408 ق). التعلیقات. تحقیق جعفر آل یاسین. بیروت: دار المناهل.
مصباح، محمدتقی (1378). آموزش فلسفه. تهران: نشر بین‌الملل وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی.
ـــــــــــــــــ (1390). آموزش فلسفه. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
ـــــــــــــــــ (1391). پندهای امام صادق(ع) به رهجویان صادق. قم: مؤسسة آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره).
ـــــــــــــــــ (1391د). ره‌توشه. تحقیق و نگارش کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی‌ـ پژوهشی امام خمینی(ره).
ـــــــــــــــ (1399). زیبایی شرور: شرور و بلایا؛ چرایی و وظیفة ما. تدوین: حسین مظفری. قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مکی، جی. ال. (1370). شر و قدرت مطلق. ترجمة محمدرضا صالح‌نژاد. کیان، د 4، ش 3، 3 ـ 5.
مکی. جی. ال. و دیگران (1374). کلام فلسفی. ترجمة احمد نراقی. تهران: صراط.
Refrences
The Holy Quran (in Arabic)
Farabi, M. M. (1987). al-Taliqat. research by Jafar Al Yassin. Beirut: Dar al-Manahel. Vol. 1. (in Arabic)
Ibn Manzur, J. (1426 AH). Lisan al-Arab. Beirut: Al-Alamy Press Foundation. (in Arabic)
Ibn Sina (1959). Survival from Drowning in the Sea of Misguidance. Tehran: University Printing and Publishing Institute. (in Arabic)
---------- (1960). Theology of Healing. Research by Al-Ab Qanwani, Saeed Zayed. Cairo: Ministry of Culture and National Guidance. (in Arabic)
Johari, I. H. (1999). Al-Sahah Taj al-Laghah and Al-Sahah al-Arabiya. Cairo: Dar al-Ilm. (in Arabic)
Mackey, J.L. (1991). Evil and Omnipotence. translated by Mohammad-Reza Salehnajed. Kian, Vol. 4, Issue 3, 3-5.
Mackey, J.L. et al. (1995). Philosophical Theology. translated by Ahmad Naraqi. Tehran: Sirat. (in Persian)
Misbah, M.T. (2011). Teaching Philosophy. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute(RA). (in Persian)
----------------- (2012). Advice of Imam Sadiq(AS) to the followers of Sadiq. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute(RA). (in Persian)
----------------- (2012). Tosheh. research and writing: Karim Sobhani. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute(RA). (in Persian)
----------------- (2019). Teaching Philosophy. Tehran: International Publishing affiliated with the Islamic Propaganda Organization. (in Persian)
----------------- (2019). The Beauty of Evil: Evil and Disasters; Our Purpose and Duty. edited by Hossein Mozaffari. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute(RA). (in Persian)
Mostafavi, H. (1989). Investigation of the Words of the Quran. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance. (in Arabic)
Peterson, M. et al. (1997). Reason and Religious Belief. translated by Ebrahim Soltani and Ahmad Naraqi. Tehran: Tarh-e-Nou Publications. (in Persian)
Plantinga, A. et al. (1995). Collection of Articles (Philosophical Word). translated by Ahmad Naraqi and Ebrahim Soltani. 2nd edition.Tehran: Sirat Cultural Institute. (in Persian)
Plantinga, A. (1997). Philosophy of Religion (God, Free Will and Evil). translated by Mohammad Saeidi Mehr. Qom: Taha Cultural Institute. (in Persian)
Rabbani Golpayegani, A. (1994). Theism and the Challenge of Evil; Answers and Solutions. Islamic Theology Quarterly, No. 14, 27-55. (in Persian)
Sadr al-Din Shirazi, M. I. (1998). Al-Hikama al-Mu'taaliyya fi al-Asfar al-Uqliyyah al-Arba'ah. Beirut: Dar al-Hahiy al-Trath al-Arabi. (in Arabic)
Spinoza, B. (1364 AH). Ethics. translated by Mohsen Jahangiri. Tehran: University Publishing Center. (in Persian)
Tusi, K. N. (1955). Sharh al-Ashart and al-Tanbihat. Qom: Book Garden Institute. (in Arabic)
Philosophy of Religion
Volume 23, Issue 1
April 2026
Pages 1-15

Files

Share

How to cite

Statistics