God, From Concept to Models (On the distinction between the Concept, Conceptions and Images of God and the methodological Functions of Models)

Document Type : Research Paper


1 PhD Student in Islamic Philosophy, University of Tehran

2 Full Professor, University of Tehran


The Starting point in this article is the distinction among three main terms “Concept of God”, “Conception of God” and “Image of God” that most of researches have not paid attention to it. In addition to semantic difference, each of these phrases belongs to an aspect of “God in our mind” differs from others; however, considering to this point could be so productive in a systematic research. There is only one “concept of God” that everybody conceives it in different ways; however “Conception of God” is a comprehensive phrase which includes all kinds of perceptions, without any limitation. Whenever we employ the phrase “image of God” implies imaginative elements such as metaphors, symbols and so on. In a systematic imaginative thought, some metaphors convert to the models that have allegorical relation to the concept of God, but they suggest new ways of understanding and conceiving God. Models of God could be evaluated according to pragmatism and coherentism, but not depending on objectivism.


  1. قرآن کریم.

    کتاب مقدس (2002). چ سوم: انتشارات ایلام.

    نهج‌البلاغه (1387). ترجمۀ محمد دشتی، چ ششم، قم: اندیشۀ هادی.

    1. استیس، و. ت (1360). عرفان و فلسفه، ترجمۀ بهاءالدین خرمشاهی، چ دوم، تهران: سروش.
    2. باوکر (1383). مفهوم خدا،  ترجمۀ عذرا لوعلیان، تهران: کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی.
    3. پترسون، مایکل و دیگران (1384). عقل و اعتقاد دینی، ترجمۀ احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، چ چهارم، تهران: طرح نو.
    4. حسن‌زاده، صالح (1385). «سیر و تطور مفهوم خدا در فلسفۀ غرب از هابز تا نیوتن»، آینۀ معرفت، پاییز و زمستان، ش9.
    5. دادستان، پریرخ (1381). «دین و تحول شناخت»، علوم روان‌شناختی، ش2.
    6. ژیلسون(1374)، خدا و فلسفه، ترجمۀ شهرام پازوکی، تهران: حقیقت.
    7. صمدی، سید علی (1385). «مفهوم خدا در بزرگسالان دارای ناتوانی هوشی»، ذهن، بهار، ش 25.
    8. علیزمانی، امیرعباس (1387). سخن گفتن از خدا، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
    9. علیزمانی، امیرعباس و قائمی، محمدرضا (1390). «واقع‌گرایی یا ناواقع‌گرایی زبان دینی با تأکید بر آرای د. ز. فیلیپس و راجر تریگ»، اندیشۀ دینی.
    10. فلوطین (1366). دورۀ آثار فلوطین، ترجمۀ محمدحسن لطفی، تهران: خوارزمی.
    11. فیلیپس، دی. زد (1382). «دین در آیینۀ ویتگنشتاین»، ترجمۀ مصطفی ملکیان، فصلنامۀ هفت آسمان، ش18.
    12. قائمی‌نیا، علیرضا (1382). «نقش مدل‌ها در معرفت دینی»، ذهن، ش 15 و 16.
    13. لغت‌نامه دهخدا (1377). چاپ دوم از دورۀ جدید.
    14. کاکایی، قاسم (1385). وحدت وجود به روایت ابن‌عربی و مایستر اکهارت، تهران: هرمس.
    15. مولوی، جلال‌الدین محمد (1384). مثنوی معنوی بر اساس نسخۀ قونیه، تصحیح قوام‌الدین خرمشاهی، تهران، دوستان.
    16. ناس، جان (1354). تاریخ جامع ادیان، ترجمۀ علی‌اصغر حکمت، تهران: فیروز.
      1. Avis, Paul (1999). God and the Creative Imagination, Metaphor, Symbol and Myth in Religion and Theology, Routledge, London and New York.
      2. Barbour, Ian (1974), Myths, Models and Paradigms, the Nature of Scientific and Religious Language, Harper & Row Publisher Inc, New York.
      3. __ (1990). Religion in an Age of Science, Harper Sanfrancisco.
      4. Brummer (1981). Vincent, Theology & Philosophical Inquiry. An Introduction, London, Macmillan.
      5. __ (1993). Brummer, the Model of Love, London, Cambridge University Press.
      6. Buber, Martin (1958). I and Thou, translated by Ronald Gregor Smith, New York, Charles Scribner’s Sons.
      7. Burkhardt, Armin (2010). Tropical Truths, Berlin-New York, De Gruyter.
      8. Descartes, Rene (2008). Meditation on first Philosophy, Introduction, tr. Michael Moriarty, London, Oxford.
      9. Duhem, Pierre (1954). The Aim and Structure of Physical Theory, Trans. Philip P. Weiner, Princeton University Press.
      10. Heath, P. L. (1967). “Concept”, The Encyclopedia of Philosophy, ed. Paul Edwards, New York, Macmillian.
      11. Hermann, Eberhard (2008). “On the Distinction between the Concept of God and Conceptions of God”, International Journal for Philosophy of Religion, V. 64, No.2, Oct.
      12. Kuhn, W. (1970). The Structure of Scientific Revolutions, Chicago, Chicago University press.
      13. Lakoff, George & Mark Johnson (1980), Metaphors We Live By, Chicago University Press.
      14. Levine, Michael P. (1992). ‘Transcendence in Theism and Pantheism”, Sophia, V31, Issue 3.
      15. McFague, Sallie (1993). Body of God, Philadelphia, Fortress Press.
      16. __ (1987). Models of God, Philadelphia, Fortress Press.
      17. __ (1982). Metaphorical Theology: Models of God in Religious Language, philadelphia: Fortress.
      18. McFarland, Ian (2005). A, The Divine Image, USA, Fortress Press.
      19. Netton, Ian Richard (1989). Allah Transcendent: Studies in the Structure & Semiotics of Islamic Philosophy, Theology & Cosmology, London & New York, Routedge.
      20. Owen, H.P (1971). Concepts of Deity, New York, Herder & Herder.
      21. Patterson, Robert Leet (1933). the Conception of God in the Philosophy of Aquinas, London.
      22. Santiago, Sia (1985). God in Process Theology, Martinus Nijhoff Publishers, Boston.
      23. Smart, Ninian (1972). the Concept of Worship, London, Macmilllan.
      24. Stiver, Dane (1993). Philosophy of Religious Language, London, Blackwell.

    Webb, C.C.J. (1918). God and personality, A