با توجه به اینکه در پژوهشهای مختلف، در اطلاق بر «برداشتهای ذهنی از خدا» سه تعبیر «مفهوم خدا»، «تصور خدا» و «تصویر خدا» اغلب به یک معنا استفاده شده است، در این نوشتار درصددیم تا با بیان تمایز این تعابیر به نقش روششناختی توجه به تمایز و پیوند آنها بپردازد. برداشت ما از خدا به اعتبارهای گوناگون نامهای مختلفی به خود میگیرد. تنها یک «مفهوم خدا» وجود دارد که انسانها آن را بهگونۀ متفاوتی از همدیگر ادراک میکنند؛ بنابراین نمیتوان ادراکهای مختلف را مفهومهای خداوند نامید. اما واژۀ تصور، معنای عامی را دارد که در عین اینکه نقش فاعل شناسا را بیشتر نشان میدهد، از محدودیتهای مترتب بر مفهوم و تصویر نیز فارغ است؛ زیرا تعبیر «تصویر خدا» نیز بهطور ضمنی دال بر وجود عناصر خیال از قبیل استعارهها و اسطورههاست، پس پژوهش را به جهت خاصی مقید میکند. در این میان، مدل خدا تعبیر مهم اما کمتر شناختهشدهای است که با ایجاد یک شبکۀ زبانی، نقشی روششناختی در تصور ما از خدا و معرفت دینی بهمثابۀ دنیای ناشناختۀ تحقیق دارد. مدلهای خدا استعارههای قدرتمندی هستند و رابطهای تمثیلی با مفهوم دارند؛ از اینرو بهلحاظ معرفتی بر مبنای رئالیسم عینگرا ارزیابیشدنی نیستند؛ اما در آزمون انسجام و تناسب، بهطور جدی مورد توجه انسجامگرایان و عملگرایان قرار دارند.
__ (1993). Brummer, the Model of Love, London, Cambridge University Press.
Buber, Martin (1958). I and Thou, translated by Ronald Gregor Smith, New York, Charles Scribner’s Sons.
Burkhardt, Armin (2010).Tropical Truths, Berlin-New York, De Gruyter.
Descartes, Rene (2008). Meditation on first Philosophy, Introduction, tr. Michael Moriarty, London, Oxford.
Duhem, Pierre (1954). The Aim and Structure of Physical Theory, Trans. Philip P. Weiner, Princeton University Press.
Heath, P. L. (1967). “Concept”, The Encyclopedia of Philosophy, ed. Paul Edwards, New York, Macmillian.
Hermann, Eberhard (2008). “On the Distinction between the Concept of God and Conceptions of God”, International Journal for Philosophy of Religion, V. 64, No.2, Oct.
Kuhn, W. (1970). The Structure of Scientific Revolutions, Chicago, Chicago University press.
Lakoff, George & Mark Johnson (1980), Metaphors We Live By, Chicago University Press.
Levine, Michael P. (1992). ‘Transcendence in Theism and Pantheism”, Sophia, V31, Issue 3.
McFague, Sallie (1993). Body of God, Philadelphia, Fortress Press.
__ (1987). Models of God, Philadelphia, Fortress Press.
__ (1982). Metaphorical Theology: Models of God in Religious Language, philadelphia: Fortress.
McFarland, Ian (2005). A, The Divine Image, USA, Fortress Press.
Netton, Ian Richard (1989). Allah Transcendent: Studies in the Structure & Semiotics of Islamic Philosophy, Theology & Cosmology, London & New York, Routedge.
Owen, H.P (1971). Concepts of Deity, New York, Herder & Herder.
Patterson, Robert Leet (1933). the Conception of God in the Philosophy of Aquinas, London.
Santiago, Sia (1985). God in Process Theology, Martinus Nijhoff Publishers, Boston.
Smart, Ninian (1972). the Concept of Worship, London, Macmilllan.
Stiver, Dane (1993). Philosophy of Religious Language, London, Blackwell.
حسینی,سیده زهرا و فرامرز قراملکی,احد . (1396). خدا، از مفهوم تا مدل های معرفتی (تمایز و ارتباط مفهوم، تصور و تصویر خدا و نقش روششناختی مدل ها در ادراک خدا). مجله علمی " فلسفه دین ", 14(1), 21-48. doi: 10.22059/jpht.2017.62417
MLA
حسینی,سیده زهرا , و فرامرز قراملکی,احد . "خدا، از مفهوم تا مدل های معرفتی (تمایز و ارتباط مفهوم، تصور و تصویر خدا و نقش روششناختی مدل ها در ادراک خدا)", مجله علمی " فلسفه دین ", 14, 1, 1396, 21-48. doi: 10.22059/jpht.2017.62417
HARVARD
حسینی سیده زهرا, فرامرز قراملکی احد. (1396). 'خدا، از مفهوم تا مدل های معرفتی (تمایز و ارتباط مفهوم، تصور و تصویر خدا و نقش روششناختی مدل ها در ادراک خدا)', مجله علمی " فلسفه دین ", 14(1), pp. 21-48. doi: 10.22059/jpht.2017.62417
CHICAGO
سیده زهرا حسینی و احد فرامرز قراملکی, "خدا، از مفهوم تا مدل های معرفتی (تمایز و ارتباط مفهوم، تصور و تصویر خدا و نقش روششناختی مدل ها در ادراک خدا)," مجله علمی " فلسفه دین ", 14 1 (1396): 21-48, doi: 10.22059/jpht.2017.62417
VANCOUVER
حسینی سیده زهرا, فرامرز قراملکی احد. خدا، از مفهوم تا مدل های معرفتی (تمایز و ارتباط مفهوم، تصور و تصویر خدا و نقش روششناختی مدل ها در ادراک خدا). مجله علمی " فلسفه دین ". 1396;14(1):21-48. doi: 10.22059/jpht.2017.62417