تحلیل و بررسی رابطه ایمان و اراده، با تأکید بر آراء پلنتینگا و ویلیام جیمز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فلسفه دین، دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 هیئت علمی پردیس فارابی

3 پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

این نوشتار، تلاشی است برای نشان دادن این نکته که قرینه گراییِ مبتنی بر عقل گرایی حداکثری، در طول تاریخ فلسفه چه در حوزه معرفت شناسی و چه در حوزه اخلاق باور، ساز و کار حقیقی شکل گیری ایمان به خدا را، به شکل مبالغه آمیزی تحت تأثیر قرار داده و در سایه نوعی جزم اندیشی، نقش عوامل دیگری مانند عواطف، امیال و بخصوص اراده را که در چارچوب فهم عرفی منجر به شکل گیری ایمان در خداباوران می شود نادیده گرفته است. در میان متفکران معاصر، ویلیام جیمز و پلنتینگا تلاش کرده اند این رویکرد جزم گرایانه را تعدیل کرده و آن دسته از جنبه های عملی شکل گیری ایمان را که همواره از نظر دور مانده اند، احیا کنند. مهم ترین نقطه اشتراک در نظریه پردازی این دو ، توجه به جنبه های عملی ایمان در چارچوب فهم عرفی و تأکید بر نقش مهم اراده در کنار عقل در شکل گیری ایمان است. به این ترتیب می توان نشان داد که آراء ویلیام جیمز و پلنتینگا مکمل یکدیگر در زمینه نحوه شکل گیری ساز و کار ایمان به خداوند است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات