مجله علمی

مجله علمی " فلسفه دین "

تحلیل فلسفی معجزه در مواجهه با مسئله شر با تمرکز بر دیدگاه رابرت لارمر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی، دانشکده الهیات
10.22059/jpht.2026.403190.1006149
چکیده
این مقاله به بررسی نسبت میان معجزه و مسئله شر از منظر رابرت لارمر، فیلسوف دین معاصر، می‌پردازد. لارمر با ارائه تبیین عقلانی از معجزه، می‌کوشد نشان دهد که باور به معجزه نه تنها قابل دفاع عقلانی است، بلکه می‌تواند با وجود چالش‌های ناشی از مسئله شر همچنان موجه باشد. منتقدانی همچون بیسینجر، اوِرآل، کلر و هیوم استدلال می‌کنند که وجود شرور، امکان وقوع معجزه را زیر سؤال می‌برد؛ بدین منظور آنان معجزه را یا نشانه‌ای از صدور شر اخلاقی از طرف خداوند ویا نقص در خلقت الهی ویا شر الهیاتی قلمداد می‌کنند. لارمر در پاسخ به منتقدان، با تکیه بر الهیات مسیحی، استدلال می‌کند که شرور طبیعی و اخلاقی با الهیات مسیحی سازگار است، همچنین باور به وقوع معجزات منجر به شر الهیاتی و اخلاقی نمی‌شود؛ زیراکه معجزات تجلی اراده الهی برای تحقق برترین خیر یعنی رشد معنوی انسان‌ها هستند و به شرایط خاصی وابسته‌اند و به صورت گزاف ایجاد نمی‌شوند. همچنین، وی با ارائه معیارهایی برای تشخیص معجزه، تلاش می‌کند نشان دهد که وقوع معجزه، شناخت بشر از طبیعت یا مسئولیت اخلاقی او را مخدوش نمی‌سازد. این مقاله نتیجه می‌گیرد که اگرچه پاسخ‌های لارمر به برخی انتقادات آسیب‌پذیر است، اما می‌توان با استفاده از دیدگاه متکلمان مسلمان از رویکرد کلی او دفاع کرد. رویکرد کلی او در مجموع تصویر منسجمی از نسبت معجزه و شر ارائه می‌دهد که برای دفاع عقلانی از ایمان دینی سودمند است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات