بحث از مسئلۀ جبر و اختیار یکی از مهمترین مسائل تاریخ تفکر بشریت و همواره محل مواجهۀ طیف گستردهای از آرای اندیشمندان بوده است. سؤال اصلی این خواهد بود که آیا اعتقاد به اصل هماهنگی پیشین، بنیاد نوعی نفی اختیار و حاکمیت ضرورت نیست؟ چگونه ارادۀ ازلی الهی با اختیار آدمی سازگار است؟ لایبنیتس بهعنوان یکی از فلاسفۀ بزرگ قبل از کانت، در صدد است که با تمایز میان ضرورت مطلق و ضرورت شرطی و نظریۀ جهانهای ممکن، به تثبیت اختیار انسان بپردازد. علامه طباطبایی هم اختیار را امری فطری دانسته و بیان کرده است که قاعدۀ «ضرورت سابق الشی ما لم یجب لم یوجد» هیچ منافاتی با اختیار انسان ندارد. در این پژوهش ضمن بیان مبانی لایبنیتس و علامه طباطبایی، دیدگاه لایبنیتس نقد میشود. آنچه در اینجا مهم بوده، بیان دیدگاه این دو اندیشمند و تطبیق، تحلیل و بررسی آن است.
15. لایبنیتس، گوتفرید ویلهلم (1372). مونادولوژی و چند مقالۀ فلسفی دیگر، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان،تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
Latta , Robert (1898). Leibniz the monadology and other philosophical, writings oxford university press, London.
Leibniz، G.W (1985). theodicy, essays on the goodness of god, the freedom of man and the origion of evil, translated E.M. huggard, from c.j. gerhardts edition of the collected philosophical
---------------- (1988). Discourse on metaphysics and related, writings edit & trans. R. N. D martin & S. Brown manchester university press u.s.A.
----------------- (1982). new Essay on Human understand, Abridged Edition translated Edited by peter Remants Jonatan Benntaphisics cambrige university .
-------------------- (1956). philosophical papers and letters translated and edited by loemker, L. E, Routledge.
Blumenfeld .(1988). freedom .contingency and things possible in jhemselves in Woolhouse . R. S. 1994, G. W. Leibniz critical Assessments Routledge. London.
بطحایی,سید حسن , خیدانی,لیلی , فلاحی,احمد حسین و آقا جانی قناد,محمد رضا . (1399). بررسی تطبیقی جبر و اختیار از دیدگاه لایبنیتس و علامه طباطبایی. مجله علمی " فلسفه دین ", 17(2), 317-342. doi: 10.22059/jpht.2019.286828.1005685
MLA
بطحایی,سید حسن , , خیدانی,لیلی , , فلاحی,احمد حسین , و آقا جانی قناد,محمد رضا . "بررسی تطبیقی جبر و اختیار از دیدگاه لایبنیتس و علامه طباطبایی", مجله علمی " فلسفه دین ", 17, 2, 1399, 317-342. doi: 10.22059/jpht.2019.286828.1005685
HARVARD
بطحایی سید حسن, خیدانی لیلی, فلاحی احمد حسین, آقا جانی قناد محمد رضا. (1399). 'بررسی تطبیقی جبر و اختیار از دیدگاه لایبنیتس و علامه طباطبایی', مجله علمی " فلسفه دین ", 17(2), pp. 317-342. doi: 10.22059/jpht.2019.286828.1005685
CHICAGO
سید حسن بطحایی, لیلی خیدانی, احمد حسین فلاحی و محمد رضا آقا جانی قناد, "بررسی تطبیقی جبر و اختیار از دیدگاه لایبنیتس و علامه طباطبایی," مجله علمی " فلسفه دین ", 17 2 (1399): 317-342, doi: 10.22059/jpht.2019.286828.1005685
VANCOUVER
بطحایی سید حسن, خیدانی لیلی, فلاحی احمد حسین, آقا جانی قناد محمد رضا. بررسی تطبیقی جبر و اختیار از دیدگاه لایبنیتس و علامه طباطبایی. مجله علمی " فلسفه دین ". 1399;17(2):317-342. doi: 10.22059/jpht.2019.286828.1005685