مبانی نظام طبقاتی هندو و جنبش های عرفانی منتقد آن (ناینمارها)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه ادیان، دانشکده الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

2 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه ادیان و عرفان تطبیقی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

جامعه هند از دیرباز تحت سلطة نظام طبقاتی سختگیرانه ای قرار داشت که ریشه در متون دینی و آموزههای دورة «وِدَه ای» بود. اهمیت و تاثیر این سلسله مراتب اجتماعی تا حدی بود که تقریباً همة جریانها و فِرَق دینی و فکری هندو در همین ساختار رشد کرده و به نوعی آن را پذیرفته بودند. اما معدود اندیشه هایی این ساختار را باور نداشته و از آن تخطی کردند؛ مانند طریقت «بَهکتی» سنت شیواپرستی جنوب هند که توسط شصت وسه تن از قدیسین شیوایی یا «ناینمارها» شکل گرفته بود و یکی از تاثیرگذارترین جریانهای مردمی در سده های میانه بود. بسیاری از این قدیسین از طبقات پایین جامعه بودند و طی حدود سه قرن آموزههایی را ترویج کردند که منجر به شکل گیری «جنبش بَهکتی» گردید. از بارزترین ویژگی های آنان میتوان به عدم پایبندی به ساختار طبقاتی و برابری انسانها اشاره کرد. بررسی مبانی کاست باوری و دیدگاه های مخالف، آن به ویژه «بَهکته ها» و «ناینمارهای شیوایی»، پرسش های اصلی این نوشتار را تشکیل داده است.

کلیدواژه‌ها