عوامل انگیزش اخلاقی در الهیات عرفانی ابن عربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم

2 استادیار گروه فلسفه اخلاق دانشگاه قم

چکیده

مسأله خاص این تأمل، شناسایی عوامل انگیزش اخلاقی در نگاه ابن عربی و ترسیم مسیری است که فاعل اخلاقی با پیمودن آن به حیات مطلوب دینی و اخلاقی دست خواهد یافت. رجوع به آثار ابن عربی با روش توصیفی و تحلیلی، این امکان را فراهم می‌کند که گام‌های انگیزش اخلاقی را چنین تقریر کنیم: رحمت عام الهی در گسترش وجود، به انسان شرف وجود بخشیده و رحمت خاصه حق تعالی انسان را در مقام جمعیت(بالقوه) اسماء مستقر ساخته است. معرفتی که عطیه حق و منتهی به شناخت عالم اعیان ثابته است، انسان را به حقیقت وجودی خود ملتفت می‌سازد. رحمت الهی و معرفت انسان به این رحمت، برانگیزاننده محبت، زمینه‌ساز همّت و بستر پرورش خُلق مطلوب برای اوست. در نهایت، مقام ولایت و شناخت اولیاء الهی وجه دیگری از رحمت حق، مستدرکی برای نارسایی معرفت و جبرانی برای قصور همّت است؛ که عامل اخیرْ انتقال از انگیزش اخلاقی به عمل اخلاقی را تسریع می‌کند.

کلیدواژه‌ها